چكرى مىگويند . از داخل ساقه سفيد است و نرم و پر از عصاره ترش مىباشد كه قابض است گل آن سرخ است و ذائقه آن ترش و شيرين است . اين گياه در كوههاى سرد و برفى مىرويد بهترين نوع آن ايرانى است كه سفيد ، لذيذ و ترش و شيرين است بيخ آن را ريوند مىگويند . ريوند را ريباس معمرى نيز مىگويند به سبب آنكه شخصى معمر از اهالى نيشابور كاشف آن گياه و علاج آن بود . براى تاريخ ريوند در اروپا در كتابها مفصل بحث شده است شناخت خواص دارويى ريوند از هندىها نيست ولى امروزه آن را از مسلمين و اهل اروپا آن را ياد گرفته و استعمال مىكنند . در باره استعمال طبى آن مسلمين از كسانى چون
paulus
oribasius
gallen
و رازى و ابن سينا و مسيح ذكر كردهاند . در هند آن را براى امراض شكم مقوى و كمى مليّن معده استعمال مىكنند .
ريوند هندى نوع خوبى نيست ، مزه آن تلخ و كمى اثر مسهل دارد . آن را براى امراض شكم و به عنوان مقوى استعمال مىكنند .
انواع ريوند كه در هند در كوههاى هيماليا مىرويد عبارت است از :
1
rheum emodi
2
rheum moorcro ftiamum
3
rheum webbianum
و آنها دو نوع هستند بزرگ و كوچك لكن نوع اول مشابه ريوند چينى مىباشد كه از چين مىآيد و هيچ فرقى ندارد و تشخيص دادن آنها از يكديگر كار مشكلى مىباشد .
جوهرى كه در ريوند وجود دارد و مسهل مىباشد
cathrtic acid
نام دارد و يك گلوكوزيد است كه
kubly
در سال 1860 ميلادى آن كشف كرد اين ماده بهمراه كلسيم و مگنزيوم در سناء هم موجود است .
امروزه ثابت شده كه در بسيارى از گياهان كه خاصيت مسهلى دارند اين ماده موجود است در ريوند همچنين
chrysophanic
و ماده مخصوصى به نام
emodin c
31
h
01
o
5 و يك تانن به نام
rheo
tanic c
62
h
62
o
51 وجود دارد .