تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 101

مساهمون:

ص١٠١

* رصاص

« ارزيز » سرد است و در او رطوبتى است كه به واسطه آن آماسها را بنشاند و ماده غليظ را لطيف كند و اگر ارزيز را به روغن « ريت » خوش يا « گل » با بعضى از عصارات چون عصاره « هندبا » يا عصاره بقلة الحمقاء يا عصاره عصاء الراعى يا عصاره عنب الثعلب يا عصاره حى العالم يا آب غوره به هم بياميزند و آماسها و ريش مقعد و ورمهاى گرم را كه برعانه و خصيتين و پستانهاى زنان باشد به او علاج كنند منفعت مىكند و منفعت در علت سرطان عظيم‌تر باشد و عظيم بليغ مىباشد و ريشها را نيكو مىكند و گوشت بروياند . و اگر پى آدمى در عضوى از اعضا گره شود پاره‌اى ارزيز را كه جرم او تنگ باشد بر آن موضع بنهند گره گشاده مىشود و مستقيم مىگردد و اگر بر پشت بسته شود قوت باه را تسكين مىدهد . « 1 » در رصاص قوتى آبى است و چون بر سنگ بسايند با الكل و زيت آماسهايى كه بر زهار و بر مقعد باشد بكند و چون بسوزند و بشويند دارويى باشد كه تجفيف مىكند بى تبشى و ريشهاى چشم را منفعت مىدهد و نيز رطوبتش بچيند و بياكنده و جراحتش بهتر مىكند و اگر از او صحيفه‌اى بر پشت بندند باه را ساكن مىگرداند . « 2 »

* روباه ، ثعلب

روايت از جابر بن حيان :

روباه جانورى است از رده پستانداران گوشتخوار از نوع سگ پوستش به رنگهاى سياه ، سرخ يا زرد و بسيار نرم است و آن را آستر لباس مىكنند ، دمى بزرگ و پر مو دارد
هامش
( 1 ) - صيدنه ، ص 2 ص 864 .
( 2 ) - الابنيه عن حقايق الادوية ، ص 166 .