تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 62

مساهمون:

ص٦٢

خواص :

تربد گرم است در درجه دوم و بلغم را به طريق اسهال دفع كند و علت فالج و بهق و برص و اسود دارد اگر آن را بكوبند يا پخته به كار برند اسهال آورد . « 1 » در علاج بيماريهاى عصب مفيد است سائيده‌اش در بيرون راندن بلغم بسيار موثر است و كمى از خلطهاى غليظ را بيرون دهد ، اما پخته اين گياه بر عكس سائيده آن است . « 2 » شربدو حقنه آن براى دردى كه قبل آمدن حيض مىشود نافع و سفوف آن اخراج اخلاط محترقه كند و چون با هليله كابلى خورند صرع و ماليخوليا و جنون را نفع دهد . « 3 » تربد را مسهل قوى اورام بلغمى و صفراوى بيان كرده‌اند اثر تربد با مخلوط كردن زنجبيل زياد مىشود . « 4 » بلغم و مواد زايد را با اسهال خارج مىكند براى مزاج گرم مضر است . در سرفه استسقاء ربو درد مفاصل ، فلج لقوه و امراض عضله مفيد است و اگر اين گياه را با سورنجان شيرين و سنامكى مخلوط كرده و به صورت قرص درست كنند در مرض درد مفاصل و درد كمر دارويى مجرب و معروف است . « 5 » براى امعاء مضر است قىآور است . آن را در روغن سرخ كرده به صورت اصلاح شده استعمال مىكنند . بدلش غاريقون است جوشانده آن صفرا را خارج مىكند . « 6 » بلغم و سودا را پاك مىكند . « 7 » تربد براى گرم مزاجان مضر است و اگر گرم مزاجى آن را خورد بايد پوست سياه آن را تراشيده با روغن بادام يا روغن پسته چرب نموده و با كتيرا بخورد . « 8 » نسخه‌هايى كه در آن تربد با ادويه مخلوط شده استعمال شده . ريشه و ساقه اين گياه در تداوى به عنوان يك مسهل قوى مصرف مىشود و چون سمى است در استعمال آن بايد احتياط كرد .

هامش
( 1 ) - ترجمه صيدنه ، ج 2 ، ص 799 .
( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 325 .
( 3 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 14 ؛ تحفه حكيم .
( 4 ) - فارماكوگرافيا ، ج 2 ، ص 527 .
( 5 ) - المفردات ، ص 498 .
( 6 ) - بستان المفردات ، ص 95 .
( 7 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 83 .
( 8 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 304 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 62 | مصطفى النوراني الاردبيلي