كند . طلاى آن محلل اورام و دمل است به سبب خاصيت آن در روياندن مو ، حتى در موضعى كه در آن موى نرويد بنهند ، مىروياند . روغن آن مسخّن معده و مسكّن فواق و محلل رياح غليظه است ، اگر نيم درم آن را در تخم مرغ بخورند اخراج كرم مىنمايد ضماد آن نافع گزيدن عقرب و رتيل است ، آن مضر سر و مصلح آن بنفشه است . « 1 » در شمال آسيا مىرويد سرگل آن به طور دارو استعمال مىشود . عرب آن را شيح مىگويند ، در كتاب سانسكريت اسم آن گدادهارا است ، مسكن معروف به نام حاوانيا است كه هندى آن را كرمالا مىگويند ، بدين علت كه آن را از كرمان ايران وارد هند مىكنند . آن را كرم كش مىگويند
A . MARTIMA
، ديسيقوريدوس بيان كرده كه يونانيها و رومىها آن را براى خارج كردن كرم رودهها استعمال مىكردند . و گفتهاند كه آن را اول مصريها معرفى كردهاند .
خوراك آن به مقدار 2 تا 3 درهم به طور كرم كش داده شده است . و آن مقوى معده و مفتح است ، از آن ضماد درست كرده براى عقرب و مارگزيدگى و رفع سموم ساير حيوانات مفيد مىدانند .
اسم فارسى آن درمنه است و درمنه هندى را
HANBURY
امتحان كرده گفته است كه آن را كه از شوروى مىآورند با اين فرقى ندارد .
SANTONIN
كه جوهر درمنه است خيلى معروف است و از آلمان وارد مىشود . عموما آن را كرم كش مىگويند و لكن به قول
DR VON SCHROEDER
كه اين
جوهر كم را نمىكشد و لكن از اثر اين دارو كرم پريشان و گيج شده جاى خود را ترك كرده داخل رودههاى بزرگ مىشود و بعدا كه خوراك مسهل داده مىشود آنها خارج مىشوند .
بقول همين دكتر مسهل را بايد با خود
SANTONIN
بدهند يا بعد از چند ساعت . و نيز تجربه كردهاند كه از
SANTONIN
نصف خوراك با روغن كرچك شب وقت خواب
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 13 .