دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 120

بازدارنده دملهاى گرم است قرحه را مىخشكاند . اگر افيون مخلوط با زرده تخم مرغ برشته و به ويژه افيون مخلوط با شير را بر جاى نقرس مالند مسكن درد نقرس است . خوردن يا برداشتن آن يا فتيله يا برداشتن بدون فتيله خواب‌آور است اگر گداخته افيون مخلوط با روغن گل و مرو زعفران را در گوش دردمند بچكانند درد بر طرف مىشود افيون علاج سردرد است و آسودگى آورد . افيون هوش و حافظه را كاهش مىدهد . افيون مخلوط با شير پستان زن درد چشم و آماسهاى چشم را بر طرف مىكند ، اما پيشينيان افيون را در مداواى رمد به كار نمىبردند و مىگفتند زيان به چشم مىرساند سرفه سخت و شديد را تسكين مىدهد اگر از گرما و رطوبت معده سست گردد افيون آن را دباغى مىكند و جمع آورد اما در اكثر حالات اگر افيون را تنها و بدون خايه سگ آبى بخورند هضم را مختل مىسازد يا بسيار كاهش مىدهد بند آورنده اسهال است و از خراشيدگى و قرحه روده جلوگيرى مىكند . « 1 » به صورت مختلف در معالجه بيماريها مورد استفاده قرار مىگيرد . ترياك به علت تاثير بر روى اعصاب اثر خواب‌آور و آرام كننده دارد در بى خوابيهاى منشا عصبى و دردهاى عصبى مانند درد معده ، قولنج‌هاى حاصل از مسموميت سرب مننژيت و غيره مصرف مىشود . ضمنا چون اثر تعديل كننده عمل اعصاب دارد به عنوان تسكين هيجانهاى عصبى در حالات تشنجى ، صرع ، هذيان ، حالات اضطرابى و به طور كلى تحريكات عصبى مصرف مىشود . ترياك ، مسكن سرفه و تنظيم كننده ترشحات برونش‌هاست . در بيماريهاى حاد و مزمن دستگاه تنفس مانند برونشيت و سل ريوى مصرف دارد . ترياك در تنگى نفس‌هاى منشأ قلبى مانند فراخ شدن آئورت و نارسايى عمل آن مصرف دارد ولى در ضيق نفس‌هايى كه بر اثر مسموميت يا بيماريهاى عفونى يا ضايعاتى در ريه پيش مىآيد نبايد از آن استفاده كرد . ترياك اثر قاطع در رفع حالات اسهالى ساده و ديسانترىهاى سبك دارد بعلاوه در مننژيت از آن استفاده به عمل آمده به عنوان مسكن دردهاى قاعدگى مورد