دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 59
به فرانسه : Cerf , Nerprun Purgatif , Purging buckthorn , Buckthorn به انگليسى : Common buckthorn , Farbebeer , Purgier Kreuzdorn به آلمانى : Echter Kreuzdorn , Uvadi Carpa , Spina Cervina به ايتاليائى : Ramno Purgativo , Prognolino به فارسى : خوشه انگور ، آش انگور ، شر . به عربى : عوسج و شجرة الدكن مىگويند . « 1 » ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 1 ، ص 95 ؛ فلوك ، پروفسور هانس ، گياهان دارويى ، انتشارات روزبهان ، چاپ سوم ، 1368 ، ص 92 . اسامى محلى : اين گياه در كتول به آش انگور ، در كلاردشت به خرزل ، در زيارت گرگان به اشنگور ، در لاهيجان به خرزل و در خلخال به لجاره موسوم است . « 2 » ( 2 ) - گياهان دارويى ، پروفسور فلوك ، ص 92 . نرپرن را در نواحى شمال ايران ، خوشه انگور يا آش انگور مىنامند . « 3 » ( 3 ) - همان ، دكتر زرگرى ، ج 3 ص 665 . نرپرن ، درختچهاى زيبا از تيره عناب است . ساقه راست و خاردار آن به ارتفاع 2 تا 3 متر مىرسد ، برگهاى آن متقابل و دندانهدار و گلهاى كوچك آن مجتمع ، به رنگ زرد مايل به سبز ، دو پايه يا پلى گام است . قسمت مورد استفاده نرپرن ، ميوه آن است كه Drupe denerprun ناميده مىشود و پس از رسيدن ، رنگ سياه پيدا مىكند . در داخل ميوه نرپرن ، شيره بنفش رنگى كه 2 تا 4 دانه را در بر مىگيرد جاى دارد . « 4 » ( 4 ) - همان . ميوه آن در ماههاى شهريور و مهر مىرسد . قسمت مورد استفاده آن ميوه تازه يا خشك آن مىباشد . « 5 » ( 5 ) - گياهان دارويى ، پروفسور هانس فلوك ، ص 92 . شيره آن كمى تلخ و بد بو است . « 6 » ( 6 ) - زبان خوراكيها ، ج 2 ، ص 46 . تركيب شيميائى : ميوه نرپرن ، داراى هتروزيدى به رنگ زرد ، به نام گزانتورام نين است . از تجزيه آن ، رامنه تين ، سه مولكول رامنوز و يك مولكول گلوكز به دست مىآيد . گزانتورام نين ، هتروزيدى به فرمول 20 O 42 H 34 C و به وزن مولكولى 068 / 770 است . اگر