* آب زفتى و قيرى
تعريف :
آبى است كه از معدن قير يا زفت « 1 » به دست مىآيد .
مزاج :
مزاج آن گرم و خشك است .
خواص :
آشاميدنش بازكننده بستهها ، گرم كننده بدن و سرخ كننده رنگ است .
ضرر و اصلاح :
مضر چشم و زخمهاست . باعث زخم روده و امراض گرم مىشود .
مصلح آن غذاهاى تر و چرب ، صمغ عربى و گل ارمنى با لعابها و روغن بادام مىباشد . « 2 »
* آب كبريتى
تعريف :
آبى است كه از معدن و زمين گوگردى بيرون مىآيد .
مزاج :
گرم و خشك ، خشك كننده و گرم كننده است .
خواص :
شستن بدن با آن نافع ورم كبد و طحال و درد آنها ، فلج ، رعشه ، سستى ، خارش ، لك و پيس ، قوبا ( جوشهاى عفونى ) ، كنده شدن پوست ، درد مفاصل و بادهاى سرد ، محل زخمهائى كه درندگان به وجود آوردهاند ، كچلى و اگزما ، درد جگر ، رحم و زانو است .
ضرر و اصلاح :
چشم ، معده و روده را ضعيف مىكند و مصلح آن شورباى چرب و غذاهاى سرد و تر است . « 3 »
* آب معدن و فلزات
تعريف :
آبى كه از معدن مس ، آهن ، سرب ، قلع ، و امثال اينها به دست مىآيد و مزاج هر كدام از آنها بر حسب معدن ، مشابه آن فلزات است .
آب مس :
كه آن را به عربى ماء النحاس گويند ، خواه از معدن به دست آيد و خواه مس سرخ شده را در آب خاموش كنند ، نافع فساد مزاج و كليه و قولنج ، جوش دهان و
هامش
( 1 ) - هيدروكربورهاى جامد معدنى معروف به موميايى .
( 2 ) - همان ، ص 90 .
( 3 ) - همان .