بگويم ابن سينا در كتاب قانون ضمن بحث در اتيولوژى آسم وجود عامل مولد بيمارى را در عروق داخل ريه و شعب ريز قصبة الريه شرح داده است آنجا كه مىفرمايد :
« و قد يكون الافة فيها فى نفس الريه و ما يتصل بها لتلجج اخلاط غليظة فى الشرائين و شعبها الصغار و رواضعها و ربما كانت فى نفس قصبة الريه و ربما كانت فى خلخلة الريه و الاماكن الخاليه »
« علت بيمارى گاهى در خود ريه و آنچه متصل به آنست در اثر چسبيدن اخلاط غليظ در شرائين و شاخههاى ريز آن و گاهى نيز در قصبة الريه و خلل و فرج ريه و اماكن خاليهء آن مىباشد » .
و چنانچه بعدا خواهيم ديد و ان هلمون باوجود مخالفت شديدش با تئورى خلطى ابن سينا معهذا عين عبارت شيخ را در كتاب خود مىنويسد كه بطور مسلم ترجمه از كتاب قانون بوده است مثلا مىنويسد :
« Invisques par des humeurs grossieres »
كه ترجمهء « لتلجج اخلاط غليظة » است . و از وجود آفت در
Pores du poumon
نام مىبرد كه ترجمهء « فى خلخلة الريه » است .