اندر بينى چكانند و بعضى در مخالف مىچكانند
ايضا
[ صفت آن ]
برگ آك بروغن چرب ساخته اندكى گرم كنند و بدست ماليده دو سه قطره در هر دو سوراخ بينى چكانند عطسه بسيار خواهد آمد و درد شقيقه دور خواهد شد
ايضا
[ صفت آن ]
آب ادرك با اندك شير آميخته سه قطره در بينى چكانند
سعوط كه براى شقيقه و دوار و سدر بسيار مجربست
صفت آن
موميائى به قدر عدس در روغن بان يا روغن گل گداخته مشك تبتى كافور جندبيدستر هر يك به وزن يك حبه خوب سحق كرده با هم مخلوط ساخته به آب سعوط نمايند
سعوط مقوى حافظه و مزيل نسيان بلغمى و مستعمل بعد تنقيه
صفت آن
مشك يك حبه جندبيدستر نيم حبه هر دو را در روغن ياسمين حل كرده تسعيط كنند
سعوط كه بجنون احتراقى مفيدست
صفت آن
آب عنب الثعلب سبز بجوشانند و صاف نموده همراه روغن نيلوفر و يا سپيده بيضهء مرغ يا شير دختر آميخته در بينى چكانند
سعوط هندى جهت صرع متمادى مجرب
صفت آن
بار كائى خورد خشك كرده كايپهل نكهچكنى هر يك شش ماشه كوفته بيخته ناس تنباكو به وزن چهار بهلولى آميخته دو بار به قدر دو ماشه ناس گيرند
ايضا نافع صرع
صفت آن
پوست بيخ آگ بشيربز سائيده صاف كرده سعوط كنند
ايضا مجرب حكيم شريف خان صاحب براى صرع
صفت آن
مغز تخم مهوه زعفران نبات سفيد برابر همه را به آب سائيده در وقت گرفتن صرع در هر دو پرهء بينى سه چهار قطره بچكانند
ايضا نافع صرع صبيان
صفت آن
جندبيدستر حلتيت خوب سحق نمايند و به قدر چهار شعيره در شير مرضعه سعوط نمايند
سعوط علوى خان كه در امالهء نزله بسوى بينى و در فالج و لقوه و رعشه و جميع امراض باردهء دماغيه مجرب بود
صفت آن
برگ دفلى گرفته در بادرچى خانه در دخان آويزند كه خشك گردد پس شصت درم از آن و از صعتر و زراوند طويل و زعفران هر يك پنج درم كندش چهار درم عاقرقرحا سى درم سوده به كار برند و گاه دم الاخوين عوض زعفران مىكنند
سعوط نافع نزول الماء از زاد غريب
صفت آن
مشك خالص يك ماشه زعفران دو ماشه بالچهر يك ماشه كايپهل چهار ماشه كوفته بيخته قدرى قليل استعمال كنند
سعوط نافع رعاف
صفت آن
كندر افيون كافور هر يك يك حبه به آب سائيده در بينى چكانند
سعوط براى خشم كه از سدهء مصفات بود
صفت آن
شونيز زهرهء كلنگ شحم حنظل خربق سفيد برابر بسايند و بول شتر اعرابى بر آن ريخته در آفتاب گذارند تا خشك شود پس به قدر دانهء عدس حبها سازند و در وقت حاجت از آن در قطرهء روغن مرزنجوش حل كرده سعوط نمايند و اگر سوزشى محسوس شود بروغن كدو استنشاق كنند
سعوط براى بخر الانف مجرب
صفت آن
عنبر و زعفران به آب نعناع سعوط نمايند
ايضا مجرب
صفت آن
انار شيرين و مزد سنبل الطيب در ظرف مس بجوشانند و بروغن نرگس و روغن بنفشه بچكانند
سعوط مانع عطسه
صفت آن
آب گل خطمى با روغن گل ممزوج نموده سعوط نمايند بتكرار
فصل دوم در سنونات
سنون جهت اقسام قلاع مجرب
صفت آن
مازو شب يمانى هر دو برابر سائيده بمالند