قسم چهارم در انواع نبض مركّب خماسى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
و اين قسم نيز منقسم به سى و دو نوع است :
1 . نبض عظيم و قوى و متواتر و صلب و ممتلى
2 . نبض عظيم و قوى و متواتر و صلب و خالى
و اين هر دو بنا بر ضدّ ميان عظيم و صلب و قوى و خالى امكان حصول ندارند .
3 . نبض عظيم و قوى و متواتر و لين و ممتلى
4 . نبض عظيم و قوى و متواتر و لين و خالى
و اين هر دو نوع نيز امكان وجود ندارند . چه ، تواترى كه مع قوّت باشد بدون سرعت ممكن نيست .
5 . نبض عظيم و قوى و متفاوت و صلب و ممتلى
6 . نبض عظيم و قوى و متفاوت و صلب و خالى
و اين هر دو ، به سببى كه در اوّل و ثانى گذشت ، غير محصلةالوجودند .