مراكز تسهيلات زايمان روستائى
به منظور ايجاد تسهيلات لازم در امر زايمان زنان روستائى 32 مركز تسهيلات زايمان روستائى در سطح استان گيلان دائر گرديده است . در اين مراكز 3 كاردان مامائى ( فوقديپلم مامائى ) و حداقل 1 نفر كادر كمكى و يك آمبولانس با راننده بهطور شبانهروزى و همچنين ايام تعطيل در خدمت روستائيان قرار دارند . گسترش مراكز مزبور در سطح كليه روستاهاى گيلان جزء برنامههاى آينده است . از سوى ديگر در جهت استفاده از ماماهاى ليسانسيه مقرر شده است ، فارغ التحصيلان مامائى نخستين سال « طرح نيروى انسانى خدمات پزشكى » خود را در اين مراكز بگذرانند .
با توجه به نياز شديد زنان روستائى گيلان به ماما كه غالبا از خدمات درمانى محروم هستند ، همچنين با در نظر گرفتن روند افزايش سريع جمعيت ، مسئولين بهداشت و درمان طى سالهاى اخير اقدام به تأسيس مراكز تربيت ماماى روستائى نمودهاند . در سال 1370 تعداد 4 مركز تربيت ماماى روستائى در رشت ، فومن ، لنگرود و تالش مشغول كار بودند .
دورهء تربيت ماماى روستائى 6 ماه به صورت شبانهروزى است . ماماى روستائى بعد از اتمام دوره و موفقيت در امتحانات نظرى و عملى به روستاى محل سكونت خويش اعزام مىشود . ماماى روستائى پس از دريافت گواهينامه و كيف مامائى مىتواند به عنوان ماماى روستائى مشغول كار شود .
درمانگاه سپاه بهداشت
در سال 1343 به منظور تعميم بهداشت و درمان در روستاها و مناطق روستائى گيلان سپاه بهداشت مركب از گروههاى پزشكى و كمكپزشكى تشكيل گرديد .
الف - گروه پزشكى شامل پزشك ، دندانپزشك ، داروساز ، مهندس بهداشت و بهدار و نيز دارندگان مدارك ليسانس و بالاتر شامل رشتههاى انگلشناسى ، آزمايشگاهى ، پرستارى ، تغذيه ، پرتوشناسى ، آموزش بهداشت ، مددكار اجتماعى ، بهداشت محيط ، جامعهشناسى ، روانشناسى ، آمار و مديريت بيمارستان .
ب - گروه كمكپزشكى شامل دارندگان ديپلم متوسطه .
اين گروهها پس از آموزش لازم در مراكز آموزش نظامى با درجهء ستوان دومى ( جهت گروه پزشكى ) و يكى از درجات گروهبانى ( جهت گروه كمك پزشكى ) به سپاه بهداشت معرفى و هريك از افسران و درجهداران به يكى از مناطق روستائى اعزام مىشدند .
سپاه بهداشت در طول بيش از 10 سال عمر خود در زمينهء تأسيس درمانگاههاى روستائى ، لولهكشى آب روستاها ، ساختمان حمام بهداشتى در روستاها ، استقرار واحدهاى پزشكى در اين مناطق و واكسيناسيون عليه بيماريهاى واگير در سطح روستاهاى استان گيلان فعاليت داشت . بعد از انقلاب اسلامى طبق لايحهء قانونى سپاهيان بهداشت منقضى خدمت براى انجام خدمت در بخشها و روستاهاى كشور استخدام گرديدند .
درمانگاههاى سپاه بهداشت استان گيلان در سال 1348 به شرح زير بود :
جدول شمارهء 39 - آزمايشگاههاى تشخيص طبى استان گيلان بر حسب كارمندان فنى و غيرفنى و به تفكيك شهرستان در سال 1369 .
« * » 1 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در شوئيل ، رحيمآباد .
2 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در جيرنده ، رودبار .
3 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در ماكلوان ، فومن .
4 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در حيران ، آستارا .
5 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در چمخالهء ، لنگرود .
6 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در آبكنار ، بندر انزلى .
7 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در ديلمان ، لاهيجان .
8 - درمانگاه سپاه بهداشت واقع در حويق ، هشتپر طوالش .
آزمايشگاهها
آزمايشگاه تشخيص طبى بر طبق قانون بهطور اعم عبارت است از آزمايشگاه ميكروبشناسى ، انگلشناسى ، سرمشناسى و شيمى بيولوژيك .
اشخاصى مىتوانند آزمايشگاه تشخيص طبى تأسيس كنند كه داراى پروانهء مخصوص از وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكى باشند . هر آزمايشگاه قاعدتا داراى يك نفر مسئول مىباشد . وى بايد داراى درجهء دكترا در پزشكى يا داروسازى يا دامپزشكى و يا علوم شيمى و بيولوژى باشد . همچنين بايد داراى گواهينامه دوره تكميلى آزمايشگاهى از دانشكدههاى پزشكى يا گواهينامهء رسمى تخصصى در امور آزمايشگاهى از مراكز علمى معتبر باشد .
تأسيس آزمايشگاههاى خصوصى مستلزم داشتن محل مناسب و تجهيزات
هامش
( * ) . آزمايشگاه بيمارستان ولى عصر رودبار و آزمايشگاه مركز بهداشتى درمانى شهرى منجيل در زلزلهء خردادماه 1369 به كلى تخريب شده و در اين جدول منظور نگرديده است .