كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 604
جدول شمارهء 30 - تعداد بيمارستان ، بيمارستان زايشگاه و زايشگاه استان گيلان بر حسب سازمانهاى ادارهكنندهء آنها و به تفكيك شهرستان « * » در سال 1369 . ( * ) . بيمارستان 120 تختخوابى ولى عصر رودبار در اين آمار منظور نشده است . 0 - رقم مساوى صفر است . همزمان با كنترل جمعيت مىبايست به امر تعميم و گسترش بهداشت عمومى و تغذيه و پيشگيرى از ابتلاء به امراض و بيماريها توجه خاص مبذول گردد تا عده كمترى از مردم به دارو و درمان نياز پيدا كنند به عبارت ديگر عدهء بيشترى از مردم بىنياز از دارو و درمان شوند . مراكز بهداشتى و درمانى مراكز بهداشتى و درمانى كه در اينجا تحت همين عنوان ذكر مىشوند شامل مراكز بهداشتى درمانى شهرى ، مراكز بهداشتى درمانى روستايى ، مراكز بهداشت ، درمانگاهها ، مركز مبارزه با بيماريهاى ريوى و مركز مبارزه با بيماريهاى پوستى است . مراكز بهداشتى درمانى شهرى اينگونه مراكز محدودهء جمعيت معينى را در شهرها شامل مىشوند و وظايف و خدمات آنها عبارتند از : الف - درمان بيماران سرپائى ، بيماريابى از ميان مراجعين ، مشخص كردن مواردى كه بايد تحت مراقبتهاى ويژه قرار گيرند و آموزش بهداشت به بيماران . ب - بهداشت دهان و دندان و خدمات دندانپزشكى . ج - بهداشت خانواده و آموزش بهداشت در همين زمينه . د - مبارزه با بيماريها ، مشتمل بر آموزش بهداشت در همين زمينه . ه - بهداشت محيط ، بهداشت مواد غذائى و مصرفى ، مشتمل بر آموزش در همين زمينهها . و - بهداشت حرفهاى و آموزش بهداشت در همين زمينه . ز - انجام آزمايشهاى تشخيص طبى و بهداشتى ، همكارى در آموزش نيروى انسانى و آمار و بررسيهاى بهداشتى و درمانى . مراكز بهداشتى درمانى روستائى اينگونه مراكز قسمت عمدهء وظايف بهداشتى خود را توسط خانههاى بهداشت وابسته و ضميمه انجام مىدهند و خود در بيشتر موارد نقش نظارت و كنترل فعاليتهاى خانههاى بهداشت و تدارك آنها را به عهده دارند . پيش از تأسيس وزارت صحيه و امور خيريه در سال 1299 شمسى و تبديل آن به ادارهء كل صحيه مملكتى از درمانگاه و خدمات درمانگاهى به مفهوم واقعى آن اثرى نبود . ظاهرا دكتر الكساندر اتابكيان تحصيل كرده مسكو در سبزهميدان رشت مطب و درمانگاهى دائر كرده بود . اين درمانگاه علاوه بر ارائه خدمات درمانى به مردم گيلان پايگاه بيماران ثروتمند غيرگيلانى نيز بود بدينترتيب ، كه بيماران عازم كشورهاى اروپائى چند روزى در درمانگاه اتابكيان تحت مراقبت و راهنمائى قرار گرفته و سپس به مقصد فرنگ حركت مىكردند . در سال 1284 شمسى هم دكتر فريم آمريكائى متخصص جراحى عمومى پس از ورود به رشت درمانگاهى داير كرد و سپس موفق گرديد در كنار آن يك بيمارستان نيز تأسيس نمايد . لازم به تذكر است كه بيمارستانها و درمانگاهها با وسائل و تجهيزات لازم در رشت و شهرستانهاى استان گيلان بعد از تأسيس ادارهء كل صحيه مملكتى و