جدول شمارهء 39 - ساختمانهاى مورد استفادهء آموزش و پرورش استان گيلان بر حسب نوع مالكيت و اتاق و به تفكيك نوع استفاده در سال 1370 .
0 - رقم مساوى صفر است .
نهضت سوادآموزى
تشكيل هر نوع انجمن يا كلاسهائى را به منظور مبارزه با بيسوادى بايد از رويدادهاى انقلاب مشروطيّت ايران دانست . در آن زمان عدّهاى از فرهنگدوستان و آزاديخواهان كه بيسوادى مردم را مانع بزرگى در راه تحقّق آرزوها و افكار وطندوستانه خود مىدانستند كلاسهائى براى تعليم خواندن و نوشتن و آموزش زبان فارسى در تهران و شهرهاى بزرگ به خصوص در تبريز و رشت كه از مراكز عمدهء نهضتهاى ملى بشمار مىرفتند تشكيل دادند و مردمى خيرخواه و اصلاحطلب نيز كار تدريس در اين كلاسها را عهدهدار شدند .
بروز جنگ جهانى اول و نابسامانى اوضاع اجتماعى و سياسى ايران فعاليت اين كلاسها را متوقّف ساخت و اين امر تا سال 1315 ادامه پيدا كرد .
در اين سال كلاسهائى به نام « تعليمات اكابر » در محل مدارس روزانه تشكيل شد تا عموم بيسوادان به خصوص كارگران جزء دولت ، اصناف ، پيشهوران و سربازان را با خواندن و نوشتن آشنا سازند . مدت دورهء كلاسها 2 سال بود و به سوادآموزان پس از اتمام دوران تحصيل گواهينامهاى داده مىشد كه برابر تحصيلات 4 ساله ابتدائى ارزش داشت .
با وقوع جنگ جهانى دوّم در سال 1320 اين كلاسها نيز از فعاليّت بازماندند . در سال 1335 كلاسهاى يادشده مجددا تشكيل شد و اينبار علاوه بر وزارت آموزش و پرورش ، وزارت كشور و وزارت كار و امور اجتماعى و پارهاى ديگر از سازمانها در اين كار همكارى داشتند . در فاصلهء سالهاى 1335 تا 1340 چه از طرف تعليمات اكابر و چه از جانب اصل 4 كه در عكس ، در حاشيهء كپورچال دخترى را نشان مىدهد كه به خواندن و نوشتن اشتغال دارد .
سنگينى وزن خواهر كوچك كه بر پشت او به خواب رفته است مانع از تلاش او براى آموختن نيست .