دريا جدا مىسازد و بدينترتيب يكى از زيباترين مناظر ساحلى گيلان به وسيلهء سفيدرود به وجود آمده است .
درياچههائى كه در پشت سدهاى ساختهشده بر روى سفيدرود به وجود آمده به سهم خود از مناظر زيباى گيلان به شمار مىروند . درياچهء اصلى سد سفيدرود كه در درههاى جنوبى و غربى شهر منجيل تشكيل شده است ، نخستين منظرهء آبى براى مسافرانى است كه از جادهء قزوين وارد گيلان مىشوند . حركت امواج بر روى اين درياچه كه در نتيجهء وزش باد معروف منجيل به وجود مىآيد ، نخستين نشانهء امواج دريائى است كه در سواحل خزر چشمها را به خود خيره مىكند .
آب زلال درياچه چشمانداز بديعى در دروازهء اصلى گيلان به وجود مىآورد كه انبوه مسافران ساعتها به تماشاى آن مشغول مىشوند . وجود يك جزيرهء كوچك در داخل اين درياچه ، زيبائى آن را دوچندان كرده و به عنوان يك جاذبهء طبيعى نخستين توقف را در مسافرت به گيلان ناگزير مىسازد .
به همينترتيب در پشت سد انحرافى تونل تاريك فومن و سد سنگر درياچههاى موضعى كوچكى به وجود آمده كه از زيبائى خاصى برخوردار هستند . اين پديدههاى آبى هرچند كه دستساز انسان بوده و در نتيجهء دخلو تصرف انسان به وجود آمدهاند ، اما چون در موقعيت جغرافيائى مناسب يعنى درههاى پوشيده از جنگل و يا زمينهاى كشاورزى اطراف قرار گرفتهاند منظره زيبائى به محيط مىبخشند . گرچه اهميت توريستى مستقيم آنها به اندازه تالابها و درياچههاى طبيعى نيست ، اما براى آنان كه به قصد گيلانگردى وارد گيلان مىشوند در جاى خود به عنوان پديدههاى نوازشگر چشم و روح انسان حايز اهميت فراوانى هستند .
3 - 1 - 3 - رودها
شايد تاكنون رودهاى گيلان به عنوان يك جاذبهء گيلانگردى كمتر مورد توجه بودهاند . دليل آنهم اهميتى است كه اينرودها براى كشاورزى دارند و از اين نظر مهمترين منشأ بركت در اين استان تلقى مىشوند . رودهاى گيلان به دليل موقعيت خاص جغرافيائى در مسير جريان خود از ويژگيهاى خاصى برخوردارند كه آنها را از ديگر رودها متمايز مىسازد . اهم اين ويژگيها را مىتوان در موارد زير خلاصه كرد :
1 - به استثناى سفيدرود و رود آستارا سرچشمهء تمامى رودهاى گيلان در قلمرو جغرافيائى استان قرار دارند .
2 - اغلب اينرودها به سبب تغذيه از چشمهسارهاى كوهستانى جريان دائمى دارند ، ليكن در بستر پائين دست به علت استفاده از آب براى آبيارى مزارع ، بستر جلگهاى برخى از آنها خشك به نظر مىرسد .
3 - طول رودهاى گيلان به استثناى سفيدرود عموما كوتاه بوده و به علت همجوارى كوه و جلگه با شيب نسبتا تندى از درهها خارج مىشوند .
4 - جريان آب رودهاى گيلان به تبعيت از رژيم بارشهاى تند در پائيز و زمستان و بهار طغيانى بوده و اغلب آب گلآلود دارند .
5 - رودهاى گيلان به سبب شيب تند و جريان طغيانى از قدرت فرسايشى و قابليت سيلخيزى شديدى برخوردارند و تنها در مواقع معينى از سال هنگامىكه بارشهاى تند فروكش مىكنند جريان آب ملايم و زلال مىشود .
6 - اغلب رودهاى گيلان به دلايلى كه ذكر شد بستر سنگلاخى دارند و اين خود از نظر صيد ماهى يكى از جاذبههاى فراغتى اينرودها بشمار مىرود .
7 - در مواقع غير بارانى كه رودها از چشمههاى طبيعى و يا ذوب تدريجى برفها تغذيه مىكنند ، در سرچشمهها و برخى شعبههاى فرعى آب زلال و شفاف دارند كه از نظر زيست ماهيان قزلآلا واجد اهميت فراوان است .
8 - رودهاى گيلان بدون استثنا داراى آب شيرين بوده و ريزش آنها به دريا موجب حركت ماهيان دريائى به سوى سرچشمهها يا بسترهاى بالادست مىشود . بدينجهت رودهاى مزبور اهميت فراوانى براى صيد ماهى دارند .
با توجه به خصوصيات فوق كه برخى از آنها را مىتوان از جمله امتيازات رودهاى گيلان بشمار آورد ، جا دارد كه به اهميت فراغتى اينرودها براساس ويژگيهاى هيدروژئوگرافيكى آن اشاره شود . اما نبايد فراموش كرد كه رودهاى گيلان از نظر تعداد ، قابل مقايسه با ديگر مناطق كشور نيستند . در گيلان آنچه كه بيش از هرپديده طبيعى ديگر به چشم مىخورد رود و رودخانه است . حتى مرزهاى سياسى و ادارى بسيارى از دهستانها ، بخشها و شهرستانها را رودها تعيين مىكنند . سرچشمهء آنها خط الرأس كوههاى استانهاى همجوار است و بازهم رودها و سرشاخههاى آنها هستند كه مرز و حدود و ثغور گيلان را با استانهاى مجاور مشخص مىكنند .
بررسيهائى كه تاكنون در مورد رودهاى گيلان انجام گرفته عمدتا از ديدگاه آبنگارى ( هيدروگرافى ) و يا آبشناسى ( هيدرولوژى ) بوده است و در اين راستا بيشتر به اهميت و كاربرد آب آنها براى امور كشاورزى يا صيادى توجه شده است . بدينجهت اين نخستين بررسى است كه رودهاى گيلان را از نظر اهميت فراغتى آنها در چهارچوب گيلانگردى مورد توجه قرار مىدهد .
به طور كلى اهميت و كاربرد رودهاى گيلان را براى مقاصد فراغتى مىتوان در موارد زير خلاصه كرد :
الف - مناظر طبيعى بستر رودها : بستر رودهاى گيلان عموما در مسير درههاى كوهستانى و كوهپايهاى كه از جنگلهاى سرسبز و انبوه پوشيده شدهاند قرار گرفته . جريان آب در قعر درهها و دامنههاى جنگلى و سرسبز مناظر طبيعى دلانگيزى به وجود آورده است . دامنههاى سرسبز خود از زيبائى طبيعى زيادى برخوردار هستند و از اين نظر داراى ارزش فراغتى و استراحتى بالائى مىباشند . تراسهاى رودخانهاى به ويژه در نواحى كوهپايهاى امكان دسترسى به بستر رودها را به راحتى فراهم ساخته است .
با توجه به آنچه گفته شد بستر طبيعى رودهاى گيلان چه به سبب شرائط طبيعت زمين و چه به علت دسترسى به آنها و همچنين برخوردارى از كنارههاى پوشيده از جنگل داراى جذابيت تماشائى و استراحتى زيادى هستند و براى استفاده از مظاهر طبيعت از بهترين نمونهها و امكانات طبيعى منطقه بشمار مىروند . اين نكته كموبيش در كنار جادههاى اصلى ديده مىشود . در فصل تابستان اغلب مسافرينى را مىبينيم كه در كنار رودها بر روى چمنزارها