نيكى از مجتهد بزرگ سيد حسن اشكورى كه سمت حاكم شرع را داشته است ، موجود است . آنچه اذهان عمومى از رؤساى عدليه استان گيلان به ياد دارد و سوابق آنها موجود است به شرح ذيل مىباشد .
1 - ابراهيم فخرائى 1324
2 - رحمانزاده 1326
3 - سيد كاظم نوربخش از سال 1332 لغايت 1345
4 - دكتر . . . صفوى
5 - . . . شيخ الاسلامى
6 - ضياء الدين امير خليلى
7 - يد الله قانع ، سالهاى 49 - 50 و 51
8 - فريور محسنى ، سالهاى 52 - 53 - 54 - نيمهء 55
9 - منصور فرهمند ، نيمهء دوم 55 تا 22 بهمن 57
10 - امير هوشنگ فتوح ، ارديبهشت 58 تا شهريور 58
11 - سيد جلال بتولى ، از شهريور 58 تا دى 59
12 - سيد جعفر موسوى ، بهمن 59 تا ارديبهشت 64
13 - سيد احمد قتيلزاد ، از تير 64 تا شهريور 71
14 - عبد الخالق شجاعىتبار ، از شهريور 71 تا مهر 72
تشكيلات قضائى رشت
تشكيلات قضائى رشت مركب از دادسرا و دادگاههاست و دادگاهها به حقوقى و كيفرى تقسيم مىشوند . دادگاههاى حقوقى به حقوقى 1 و 2 منقسم است . 4 شعبه دادگاه حقوقى درجهء 2 به شمارههاى 4 ، 5 ، 15 و 17 مشغول رسيدگى به پروندهها مىباشند . دادگاههاى حقوقى 1 ، داراى 3 شعبهء 1 و 2 و 3 مىباشند كه به پروندههاى حقوقى در حدود صلاحيت خود رسيدگى مىنمايند . 2 شعبهء دادگاه مدنى خاص به شمارههاى 6 و 7 كه صلاحيت رسيدگى به اختلافات خانوادگى از قبيل دعاوى راجع به نكاح و طلاق و فسخ نكاح و مهر و نفقهء زوجه و ساير اشخاص واجب النفقه و حضانت فرزندان و دعاوى راجع به نسب و وصيت و وقف و ثلث و حبس و توليت و وصايت و نصب قيم و ناظر و ضمّ امين و عزل آنها را دارد در مركز استان مشغول به كار مىباشند . در سالهاى اخير دعاوى مربوط به جهيزيه در صلاحيت دادگاههاى حقوقى قرار گرفت ، ولى مجددا اين صلاحيت به دادگاه مدنى خاص اعاده شد .
غير از شعب حقوقى و مدنى خاص 9 گانه ، شعب كيفرى دادگسترى رشت به قرار ذيل است :
شعبهء 8 دادگاه كيفرى 1
شعبهء 9 دادگاه كيفرى 1
شعبهء 10 دادگاه كيفرى 1
شعبهء 16 دادگاه كيفرى 1
شعب دادگاههاى كيفرى 2 رشت عبارتند از :
شعبهء 11 - شعبهء 12 - شعبهء 13 - شعبهء 14 - شعبهء 17 .
كليهء قضات و دادرسان دادگاههاى حقوقى درجهء 1 و 2 از فارغ التحصيلان دانشكدهء حقوق هستند . تشكيلات دادگسترى شهرستانها و بخشهاى تابعهء استان گيلان در حال حاضر به شرح ذيل است :
شهرستان لاهيجان به رياست غلامعلى آقاجانى اداره مىشود و تشكيلات آن عبارتست از يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 1 ، يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 2 ، دو شعبهء دادگاه كيفرى 2 و يك شعبهء دادگاه مدنى خاص . تشكيلات دادسرا عبارتست از : دادستان ، 2 شعبهء بازپرسى و 3 شعبهء داديارى .
شهرستان لنگرود به رياست قدرت رضائى با يك شعبهء دادگاه حقوقى 1 به اضافهء 1 دادرس كه به كار پروندههاى حقوقى 2 هم رسيدگى مىنمايد . اين دادگاه علاوهبر رسيدگى به دعاوى حقوقى به دعاوى مدنى خاص هم رسيدگى مىكند .
در مجاورت دادگاههاى حقوقى 1 ، يك شعبهء دادگاه كيفرى درجهء 2 وجود دارد كه پروندهها از طريق 3 شعبهء داديارى و 2 شعبهء بازپرسى تحت نظارت دادستان عمومى به دادگاه كيفرى ارجاع مىشود و مورد رسيدگى دادگاه كيفرى درجهء 2 قرار مىگيرد .
شهرستان رودسر به رياست محمد رضا آشكاران اداره مىشود و سازمان آن عبارتست از يك شعبهء حقوقى درجهء 1 و يك شعبهء حقوقى درجهء 2 كه شعبهء حقوقى 1 غير از رياست دادگسترى كه رياست دادگاه مذكور را هم به عهده دارد داراى 1 دادرس ديگر مىباشد . به علاوه دادگاه حقوقى درجهء 1 به دعاوى مدنى خاص هم رسيدگى مىكند . تشكيلات دادسراى عمومى دادگسترى رودسر از دادستان و 1 شعبهء بازپرسى و 3 شعبهء داديارى تشكيل شده است .
نظر به اينكه در مشرق گيلان بخشهائى از شهرستانهاى لاهيجان و لنگرود و رودسر و آستانهء اشرفيه از قبيل بندر حسن كياده ( كياشهر ) و املش و كلاچاى و رحيمآباد و چابكسر استعداد تأسيس دادگاه مستقل را دارند انتظار مىرود كه در آينده داراى تشكيلات قضائى شوند .
دادگاه حقوقى مستقل بخش سياهكل داراى قاضى است .
دادگسترى شهرستان آستانهء اشرفيه از يك شعبهء حقوقى 1 تحت نظر رياست دادگسترى به نام سيد كاظم حسينى ديوشلى و 1 دادرس اداره مىشود به علاوه به دعاوى مدنى خاص و دعاوى در صلاحيت دادگاه حقوقى 2 رسيدگى مىنمايد . يك شعبه دادگاه كيفرى 2 وجود دارد كه بعد از تشكيل و تكميل و ارجاع پروندههاى كيفرى از سوى 3 شعبهء داديارى و 1 شعبهء بازپرسى به دادرسى مىپردازد .
تشكيلات قضائى غرب گيلان يعنى شهرهاى فومن و صومعهسرا و ماسال به شرح ذيل است :
در فومن دادگاه حقوقى 1 به رياست نورى علاوهبر رسيدگى به دعاوى دادگاه حقوقى 1 به دعاوى دادگاه حقوقى 2 و دعاوى مربوط به دادگاه مدنى خاص نيز رسيدگى مىنمايد . يك شعبهء كيفرى درجهء 2 رسيدگى به پروندههاى ارجاعى دادسراى فومن را كه از دادستان و 1 بازپرس و 3 شعبهء داديارى تشكيل يافته است انجام مىدهد ، بدينمعنى كه اتهامات افراد در حدى كه در صلاحيت دادگاه كيفرى 2 مىباشد در آنجا رسيدگى مىشود .
سازمان قضائى شهرستان صومعهسرا داراى يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 1 است كه علاوهبر رسيدگى به دعاوى در صلاحيت خود به دعاوى دادگاه حقوقى درجهء 2 و جرائم دادگاه كيفرى 2 و دعاوى مدنى خاص هم