ساخته و در 1235 / 19 - 1820 م درگذشته است . در ديباچه گويد : پيش از اين رسالهاى به نام « اثبات وحدت الوجود مع تغاير ممكن الوجود » نوشته بودم و اين يكى را براى روشن ساختن واجب و ممكن آن نگاشتم .
آغاز : . . . حامدا مصليا . اما بعد ، مىگويد فقير حقير غلام جيلانى . . . كه قبل از اين يك رساله مسمى به اثبات وحدت الوجود .
مشترك 2 / 940 ( 1 نسخه ) ؛ ؛ ذريعه 9 / 376 « ديوان رفعت رامپورى » ؛ صبا 301 رفعت ؛ خيامپور 1 / 388 .
* اظهار الكمال على اصحاب الحقيقة و الحال .
شمس الدين محمد ، معروف به شمسا گيلانى فرزند مجتهد الزمان محمد سعيد ، سدهء 11 ق كه « حدوث العالم » را در 1045 نگاشته ، به روزگار ملا صدرا ( د 1050 ق ) مىزيسته است .
گفتارى است در اينكه « خير » هستى است و « شر » نيستى در برابر فلسفهء ايرانى كه به دو اصل « خير و شر » همزمان مىانديشد .
آغاز : بدان اسعدك الله تعالى فى الدارين . . .
كه كمال خير مؤثر است و نقص شر منفرد است .
نسخهها 2 / 737 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 3 / 485 « تحقيقات » از همو ، همانجا ، 6 / 295 « حدوث العالم » از همو ، همانجا 9 / 538 « ديوان شمس الگيلانى و شعره » ؛ اعلام 2 / 1091 شمسا ؛ طبقات 11 / 266 ، ريحانه 5 / 383 ملا شمسا ؛ صفا 5 / 325 .
دانشگاه 3 / 150 .
* اعادهء معدوم :
رسالهء . . . از مولانا يوسف قرهباغى ، به آنچنانكه بر فراز گفتار آمده است .
وى بايستى ملا يوسف فرزند محمد جان محمد شاهى ( د 1054 ق / 1644 م ) باشد ( دايرة المعارف ، سلطانى 1 / 85 ) . دربارهء اعادهء معدوم بر پايهء انديشهء مولانا خيالى ، احمد فرزند موسى ( د 862 ق / 1458 م ) .
آغاز : حمد و سپاس يزدانى را كه مستجع جميع صفات كمال است . . . مخفى نماند كه كلمات چند در حاشيهء اعادهء معدوم مولانا خيالى از علماى زمان شنيده شده بود او را در سلك تحرير گردانيه شده .
كحاله 13 / 331 ؛ سلطانى 1 / 85 .
مشهد ، گوهرشاد 3 / 1138 .
* اعتقادات .
آقا جمال خوانسارى ، محمد ( د 1125 ق ) . ( - اصول دين ) . در ديباچه از شيخ على و « شرح مقاصد » و « شرح تجريد » و « انوار جلاليه » ياد مىكند . كه اين گفتار را از آنها به فارسى درآورده است .
آغاز : به عرض مىرساند كه اگرچه دليلهاى حكما و جوابهاى آن را شيخ على سلمه الله .
آغاز 2 : ثمرهء شجرهء عبارت آذرايى .
آستان قدس ، خامنهاى 371 « اعتقادات » ( اصول دين ) ، آغاز برابر نمونهء 2 .
نسخهها 2 / 738 ( 3 نسخه ) ؛
تهران ، دانشسراى عالى ش 2 / 151 قريب
ملك ش 9 / 6169 ؛ مجلس ش 3 / 5048 فهرست نشده ، نشريه 5 / 646
* اعتقادات .
صدر الدين فرزند منصور فرزند صدر الدين دشتكى ، در 7 « فصل » كه نزديك به پايان شعبان 1089 ق ساخته است . و نامه مانندى است به « حضرت مولوى اولوى نظامى