* تسخيرات كواكب . از سكاكى ،
محمد فرزند سراج الدين سكاكى . علوم غريبه است با بازى با ستارگان . دستكم دو گفتار از فارسى آن در دست است .
يكم - در آغاز آن مىگويد : مدتى در فنون تسخيرات كواكب و تسخير جن و انس و علم حب و بغض مشقت كشيده . . . ، نامبوب : با سربندهاى درخور . نخستين « تسخير » او « تسخير شمس » است .
آغاز : سپاس و ستايش مر خداى را كه آفريدگار طبايع و اركان است و درود مر . . . اما بعد ، چنين گويد مؤلف كتاب محمد بن سراج الدين سكاكى ، كه چون مدتى در فنون تسخيرات ( نسخه دايرة المعارف ش 430 ) .
دوم - منسوب به سكاكى ، بىديباچه ، نامبوب . با سربندهاى درخور : تسخير قمر از قول امام سراج الدين سكاكى ، تسخير ملائكه از قول امام . . . سكاكى ، تسخير حملة العرش . . . تسخير روحانيين . . . تسخير جن . . .
ذريعه 1 / 262 ( 3 نسخه ) .
دايرة المعارف ، سلطانى 1 / 55 ش ( 5 ) 430 گفتار يكم است ، همانجا ش 518 گفتار دوم است ؛ سپهسالار 3 / 74 ، 434 ؛ ملك 9 / 432 « تسخير كواكب » بىنشانى بيشتر .
فرهنگستان ، الفبايى 1 / 257 « تسخيرات » بىنشانى بيشتر .
* تسخيرات كواكب . منسوب به حكيم ناصر خسرو و قباديانى بلخى ( د 481 ق ) .
كه با « ديوان » او به كوشش ملك الكتاب شيرازى ، بمبئى چاپ شده است . گويا « دعوت روحانيون » او نيز همين باشد .
مشار 2 / 2560 « رساله در تسخير كواكب » ؛ مشار ، مولفين 6 / 503 براى كارهاى چاپيش در 20 بند از آن ميان همين گفتار .
* تسطيح :
رساله در علم تسطيح : تسطيح در اسطرلاب . از امير عبد الرزاق .
دو كتابخانه 807 « رساله در علم تسطيح » .
* تسطيح اسطرلاب :
صنعت اسطرلاب ، از غياث الدين منصور شيرازىست ، كه خود شناخته نيست . در مشترك ( 1 / 253 ) آمده : وى نبايد دشتكى ( د 948 / 1541 م يا 949 / 1542 م ) ( ذريعه 1 / 348 ، اجازه ) باشد ، بلكه بايستى نگارندهى « مفتاح المنجمين » ( هف ) در تصحيح « زيج الغ بيگ » ( هف ) باشد ، كه نگاشتهى 1042 ق است . نفيسى ( 1 / 376 ) به پيروى از فهرست آستانه ( 3 / 328 ) از دشتكى ( د 948 ق ) دانسته ، گلچين معانى ( 8 / 236 ) از منصور حسينى مدنى اسطرلابى دانسته كه در 894 يزدگردى به نام نظام الملك ( گويا برهان نظام شاه يكم 941 - 961 ق ) ساخته است . گفتارىست در 10 « فصل » و 1 « خاتمه » .
آغاز : اى حكيمى كه اشعهى آفتاب وجوب وجود تو خر [ د ] از ثقبهى عضادهى اسطرلاب حكمت تو . . . اما بعد ، چون فقير حقير منصور الحسينى .
نسخهها 1 / 262 « تسطيح اسطرلاب : رساله در . . . » به تلويح از نگارندهى « مفاتيح المنجمين » دانسته ( 1 نسخه ) ؛ مشترك 1 / 253 « تسطيح اسطرلاب » كه گفته : نبايد از دشتكى باشد ؛ ذريعه 15 / 91 « رسالة فى صنعت تسطيح الاسطرلاب » ؛ استورى ، ستاره 2 / 83 « رساله در صنعت . . . » از دشتكى دانسته ؛ پاكستان و هند 5 / 372 « رساله تسطيح و تخطيط » ؛ نفيسى 1 / 376 « رساله در صنعت تسطيح اسطرلاب » از دشتكى ( د 948 ق ) ؛ صفا 5 / 347 ؛ ريحانه 3 / 166 ؛ بروكلمان 2 / 545 ش 414 ؛ ضميمه 2 / 593 ؛ سوتر 1 / 189 ش 462 .