آغاز : شعاع كيفيتى است كه اقتضاى ظهور هر جسمى كثيف كند ، كه محاذى جسم نيّر باشد .
نسخهها 1 / 182 به دو نام بالا ( 5 نسخه ) ؛ استورى ، رياضى 2 / 6 ؛ صفا 3 / 257 ؛ آثار و احوال خواجه ، مدرس 413 « رساله در تحقيق قوس قزح » ؛ سزگين 5 ( تك فهرست ) ، 472 ، 479 ؛ بروكلمان 1 / 470 ، همان ، ضميمه 1 / 924 براى كارهاى عربى او ؛ ريحانه 2 / 171 زندگينامه و كارهاى او ؛ رياضيدانان دورهء اسلامى 486 ؛ نفيسى 1 / 138 .
دانشگاه 4 / 835 « انعكاس الشعاعات و انعطافها » به عربى ، 887 « رساله در شعاع » ، همانجا 13 / 3079 « رساله در شعاع » ؛ ملك 9 / 231 « رساله در كيفيت شعاع » ؛ فيلم 3 / 70 « رسالهء شعاع » ؛ نشريه 5 / 303 .
* شعاع . ن .
آغاز : بدانكه اين اجسام به مقابلهء مضيئ و مستعد قبول تشخيص مىشوند .
نسخهها 1 / 182 .
* شگرف بيان .
از عبد الرحيم ، عبدو ، گراگ هپورى
Gorak Hpuri
كه او را عبد الرحيم دهريه نيز گفتهاند . در 9 - 1808 م به افغانستان رفته ، و در كلكته در گذشته است . مجموعه 5 مجلد كوچك از وى در دست هست كه تاريخ آنها 1825 - 1826 م دارد و دربرگيرندهء ترجمهى فارسى درسهاى رياضى چارلز هونتون
Charles Huntton
است و مباحثى از دانشهاى نوين . ( - چند دانشى ) .
آغاز :
بنال اى بلبل شوريدهى دى * - جگر تفتيده و غم ديدهى دى .
نسخهها 11 / 675 ( 1 نسخه ) ؛ استورى ، رياضى 2 / 19 ؛ پاكستان و هند 5 / 358 ؛ ثلاثه 60 كه مىگويد : سرگشت نگارنده است ، همهى مطالب را رك و راست نوشته .
نشريه 4 / 36 .
* شمارنامه .
حاسب طبرى - بخش ستارهشناسى .
* شمس الحساب فخرى .
از خواجه شمس الدين عمر فرزند عبد العزيز خنجى صمكانى ، كه بايستى از سدهى 8 ق ( زنده 763 ق ) باشد . در ديباچهى بلند آن تاريخى نياورده ، جز از انقلابى كه در فارس رخ داده ياد ، مىكند و پادشاهى را مىستايد كه جاى نام او سفيد مانده ، از نامى كه به كتاب داده ميتوان گمان برد « فخر الدين » يا « فخر الدوله » لقب داشته .
يادداشتى در صفحهى عنوان است كه ميتوان 763 يا 963 خواند ( دانشپژوه 963 ق را تأييد مىكنند ؛ راهنماى كتاب ، 1341 خ ش 10 - 11 ص 815 ) . در ديباچه سرودههاى است با سربند « لمولفه » . و مىگويد : مولد و منشأ من خنج است ؛ پدرم از صمكان فارس . . . به سفر پرداختم ، آنگاه روى به خدمت آوردم ، در حساب و سياق ابواب رزق بر من گشاده شد و تنعمى . از دانشمندان روزگار خود نام مىبرد : نظام الملة و الدين ابو على ، شيخ شهداد ( يا شهدار ) بن شيخ عز الدين عبد الرحمان خنجى از اولاد قطب الاولياء شيخ ركن الدين دانيال ، كه نگارنده