آگره را در 1225 / 1810 م نگاشته است . در سياق و حساب و قواعد گردآورى ماليات و عوارض و نظم و نسق زمينها و جز آنها ، در 4 « دستور » :
1 - در بيان درستى زمينهاى كشتار و تعيين جمع سركارى و بعضى حساب در پيداآورى اجناس ، 2 - سياق و شمار در بعضى انتظام مهمات ، 3 - مزروعه در بعضى دست ، 4 - آويزات معاملهء مالى و ملكى .
آغاز : تخمريزى حمد و ثنا در زمين عجز و نياز ، كشاورز حقيقى را كه زراعت عالم را .
مشترك 1 / 203 ( 1 نسخه ) ، همانجا 3 / 1226 نامش ، همانجا 5 / 381 ، 641 ؛ پاكستان و هند 5 ( 3 ) / 353 پابرگى ، 359 سياق ؛ هندوون كاحصه 219 « ديوان پسنده » ، 260 سياقنويسى در هندووان .
آصفيه ، هندليست 1 / 810 ؛ اند يا افيس ، چاپى 88 ، 120 ( 1 چاپ ) ؛ ايوانف 1637 « رسالهء ديوان پسند » ؛ بشير حسين ، شيرانى 3 / 459 ؛ ريو 3 / 990 .
« ذ »
* ذخيره :
اوراجه : الرسالة المقصره :
معرفة السياق . ن . در دانش سياق ، به نام فخر الوزرا ميرزا محمد مهدى الحسينى . در يك « مفرده » در آداب اوراجه و « شعبه » و « دفعه » و « باب » . در ديباچه نام كتاب نيامده . و مىنويسد : پيش از اين به اشارهى دوستى در « سياق » رسالهى و جيزهاى نوشته بودم .
آغاز : اول دفتر به نام ايزد دانا - قادر و پروردگار حى توانا . . . اوراجه نويسى ضرب العيار معانى ثناى پادشاهى .
نسخهها 1 / 173 به سه نام بالا ( 5 نسخه ) ؛ ذريعه 22 / 112 « رسالة المقصرة » ؛ الهيات 1 / 154 « ذخيره در سياق » ؛ دانشگاه 11 / 2324 « رساله سياق يا الرسالة المقصره » ، همانجا 16 / 149 « رساله در معرفت سياق » ؛ سپهسالار 5 / 123 « سياق ( رساله در ) » بىنام نگارنده ؛ مجلس 16 / 285 « اوراجه » كه از ميرزا محمد مهدى دانسته شده ؛ ملك 8 / 74 « ذخيره » ؛ مشهد ، چهار كتابخانه 181 « معرفة السياق يا الرسالة المقصّره » ؛ مشهد ، گوهرشاد 2 / 612 .
* ذراع مكه :
رساله در بيان مقدار ذراع مكه - بخش جغرافيا ( 1 / 218 ) .
* ذرع :
كتاب ذرع . صمدى بيرجندى ، محمد مهدى . در اندازهگيرى . در ايران چاپ شده .
ذريعه 10 / 24 ؛ مشار : ندارد .
* ذوزاويه :
جدول در معرفت . . .
ملك 6 / 391 .
« ر »
* رايض النفوس :
ترجمهء اكرثاو ذوسيوس . از غلام حسين طوسى .
استورى ، رياضى 2 / 2 « رايض النفوس » .
نشريه 4 / 15 « رياضى النفوس » .