( المعز ) فرزند ابو بكر فرزند اسماعيل ملقب به بديع الزمان . ترجمه از ناشناس . در ص . ع .
نسخهى 708 سپهسالار مترجم محمد بن داوود علوى شاد آبادى ياد شده . و ما « شرح ديوان خاقانى » از او در دست داريم كه بايستى او از سدهى دهم باشد .
در هنر جرثقيل . ترجمهى فارسى در 1 « مقدمه » و 6 « نوع » در چند « شكل » و هر شكل در چند « فصل » است . نوع يكم در عمل بنگام است .
آغاز : شيخ ابو العز بن اسماعيل . . . چنين گويد : كه تفحص كرديم از كتابهاى متقدمان و علماى متأخران .
نسخهها 1 / 158 ( 2 نسخه ) ؛ سپهسالار 4 / 356 « حيل ، رساله در » ، همانجا 4 / 357 ؛ مجلس 3 / 492 « شرح ديوان خاقانى » از شادى آبادى .
بمبئى ، كاما 2 .
* جراثقال : ترجمهء علم .
. . ، از مسيو دولويه ، ترجمه از ريشار فرانسوى تبار نو مسلمان ، و ويراستارى محمد حسن شوكت ، به دستور ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ق ) .
ملك 5 / 242 .
* جراثقال . ن . در 5 « باب » :
1 - آلات جرثقيل ، 2 - شرح آلات در 5 « فصل » ، 3 - در اينكه اين آلات سهگانه را چون از قوه به فعل بايد آورد ، در 3 فصل ، 4 - تركيب اين آلات با يكديگر ، در 4 فصل ، 5 - انجام كتاب و معانى پراكنده .
آغاز : حمد له . اما بعد . بدان ايدك اللّه فى الدارين كه در
نسخهها 1 / 158 ( 1 نسخه ش 1369 ) ؛ سپهسالار 4 / 31 « جرثقيل » .
* جراثقال . ن . در 5 « فصل » .
آغاز حمد له ، باب اول اندر ذكر بالهاى آلات جرثقيل توان شناخت و صورت ترازو اين است .
ملك 5 / 263 .
* جراثقال . ن . در پايان آمده : تعليم گرفته شده از مسيو كرشيش . ( - علم مساحت ) .
آغاز : هذه رساله فى علم جرالاثقال . باب اول . علمى كه از حركت اجسام گفتگو مىنمايد .
ملك 2 / 179 « جرثقيل » .
* جراثقال . ن . در 4 « باب » و هر باب در چند « فصل » .
گويا براى دار الفنون .
آغاز : بسمله . اين رسالهاى است در علم جراثقال ، مشتمل بر 4 باب و هر باب در چند فصل است .
نسخهها 1 / 159 ( 1 نسخه ) .
سپهسالار 4 / 30 « جرثقيل » .
* جراثقال . ن .
آغاز : حمد له . باب اول در ذكر نام آلات جرثقيل . بدان كه آلتهاى آن پنج است .
* جراثقال . ن . در 5 « فصل » :
در ذكر نامهاى آلات جرالثقيل ، اندر شرح آلت ، محور و بكه و منجيل ، اندر تركيب اين آلت . . . جرالاثقال .
بلوشه 2 / 74 .
* جراثقال : جرثقيل . ن . ( يكى نيستند ) .
نسخهها 1 / 158 ( 5 نسخه ) ، 407 ( 1 نسخه ) .
ادبيات 3 / 33 « كتاب بلونيوس فى البكرات » به فارسى ؛ آستان قدس ، الفباى 633 « رسالة فى آداب علم جراثقال » ؛ ملك 5 / 307 « جراثقال » پارهاى است ؛ نشريه 5 / 178 « رساله آلات جرثقيل » .
موزهى بريتانيا ، چاپى 342 « كتاب در تشريح و توضيح علم جرالثقيل و علم حكمت الهى » .