« خ »
خازن الشعرا :
واقعات النادرات . سيد على كبير اجملى الهآبادى معروف به محمد ميران جان ( زاده 28 محرم 1212 ق ) فرزند على جعفر حسينى حنفى نقشبندى . نام يكم برابر است با آغاز نگارش ( 1260 ق ) و دوم برابر انجام ( 1265 ق ) . تذكرهى 190 تن سرايندگان هندىست كه بيشتر آنان شاگرد و مريد و دوست يا منسوبان عموى او شاه خوب اللّه محمد افضل محقّر الهآبادى ( د 1124 / 1712 م ) بودهاند .
تاريخ تذكره 1 / 465 ؛ مشترك 3 / 1644 « حل مثنوى » محمد افضل الهآبادى ؛ تذكرهنويسى 563 « خزينة الشعرا » ؛ استورى 1 / 903 نسخهى ش 3899 ؛ پاكستان و هند 5 / 212 « خزينة الشعرا » ؛ مارشال « خازن الشعرا » نسخهى ش 3899 .
خرابات . تهرانى يزدى -
ميخانه .
خرابات . خراب قاجار ،
شاهزاده هلاكو ميرزا فرزند بزرگتر شجاع السلطنه حسن على ميرزا فرزند فتح شاه قاجار . پس از روى كار آمدن محمد شاه به حجاز و سپس كشورهاى عربى و عثمانى و فرنگ رفت . و اين تذكره را در همين سفرها ، 1255 - 1256 ق . نگاشته است . تذكرهى عمومىست دربرگيرندهى سرايندگان كهن و نو ، از ايرانى و ترك و عرب و هندى و ازبك و افغان و سرايندگان فرارود ، 172 تن سرايندگان گذشته و 337 سرايندهى همروزگار ، كه بعدها بخش همروزگاران را از آن جدا ساخته « مصطبهء خراب » ( هف ) ناميده است . به كوشش دكتر خيامپور ، تبريز ، چاپ شده است .
تاريخ تذكره 1 / 482 - 512 ؛ مجلس 3 / 538 ؛ نشريه 5 / 475 ؛ مدينه 28 « تذكرة الشعرا » ؛ پاريس ، ملى ش 1160 .
خرابات . نگارندهاى ناشناخته كه در 1010 -
1025 ق بدان مىپرداخته است .
زندگىنامهى سرايندگان سدهى 9 ق تا ربع يكم سدهى 11 ق است ، به ترتيب تهجى . در اصل در 2 مجلد بوده ، اكنون مجلد يكم در كتابخانهى ملك ش 3841 به خامهى نگارنده نگاهدارى مىشود ، كه با « اهلى شيرازى » آغاز و به « زينى مشهدى » مىانجامد ، و دربردارندهى 105 تن است . براى آشنايى بيشتر - تاريخ تذكرهها .
تاريخ تذكره 1 / 467 - 482 ؛ تذكرهنويسى 163 ؛ پاكستان و هند 4 / 610 .
ملك ش 3841 .
خريطهء جواهر .
مظهر دهلوى ، ميرزا جان جانان ، شمس الدين حبيب اللّه متخلص به مظهر ( د 1195 / 1780 م ) . مجموعه سرودههايىست از سرايندگان گوناگون ، تذكرهگونه ، به ترتيب الفبايى در نام سرايندگان ، از الف تا يا . و در حرف « م » چند غزل از خود آورده است : ابو سعيد ابى الخير ، ابو سعيد برغش ، احمد غزالى ، انورى ، افضل الدين كاشى ، ابو حامد كرمانى ، ابو المفاخر رازى ، اوحدى ، اميدى رازى . . . نسخهى محمد شفيع پيرامون 52 تن را دارد . و نسخهى گنج بىديباچه از ابو سعيد ابو الخير آغاز مىشود .
چندبار چاپ شده است ، دو چاپش را كه اين ناچيز ديده زندگىنامهى سرايندگان را ندارد . آغاز چاپى :
آن روز كه آتش محبت افروخت * - عاشق روش سوز ز معشوق آموخت .
مشترك 8 / 1145 ( 2 نسخه ) و 11 / 763 ؛ مشار 2 / 1880 كه با لغزش چاپچى را بهجاى