برهان ( م 1194 / 1780 م ) فرزند نيكنام خان ( م 1145 / 1732 م ) ، از تيرهء سلطان خيل افغان و ملازم مير جعفر فرمانرواى بنگال . سپس در شركت هند شرقى كار پذيرفته است . بشير حسين ( 1 / 37 ) كه نسخه را ديده به اين نام معرفى كرده ، مىافزايد « به صورت مثنوى بهگونهء « شاهنامه » كه در 1260 / 1844 م و به نام ملكه ويكتوريا ساخته است » ولى بايد همان « محاربهء كابل و قندهار » او باشد ( - همين بخش ) كه دربارهء جنگ يكم است ، چاپ آگره 1272 / 1856 م ( تاريخ افغانستان 1 / 120 ) ، كه مشار ( 4 / 4608 ) از آن به « محاريات كابل » ياد كرده است .
نسخهها 4 / 2760 بخش منظومهها ؛ مشترك 10 / 634 بخش افغانستان ؛ استورى 1 / 401 اتوبيوگرافى و 402 قاسمعلى « محاربهء كابلى ، ظفرنامهء كابل ، ظفرنامهء اكبرى ، اكبرنامه » ؛ تاريخ افغانستان 1 / 120 « محاربهء افغانستان » ؛ مشار 4 / 4608 « محاربات كابل » ( چ . آگره 1272 ق ، سنگى 535 ص ) ؛ بشير حسين ، شيرانى 1 / 37 .
حالات نادر شاه . ن .
استورى 1 / 328 ش 7 / 412 .
حالات نادر شاه . گرفته شده از تاريخ ملكم .
ترجمهء ميرزا حيرت ايرانى ( - تاريخ ايران .
اصفهانى ، تحرير حيرت ) . آغاز : پدر نادر شاه از قبيلهء افشار است .
اندياآفيس ، چاپى 197 ؛ نوشاهى ، چاپى 1 / 945 . ( - تاريخ نادر شاه ) .
حدايق الجنان .
از مفتون دنبلى ، عبد الرزاق ، گزيدهء « تجربة الاحرار » ( - همين بخش ) او است ، با افزودگىهايى كه در آن نيست . آغاز : اى رونق افزاى نورسيدگان انجمن حدايق ، واى عقدهگشاى مشكلات اسرار حقايق .
مجلس 3 چ 2 / 537 .
حدايق السلاطين فى كلام الخواقين .
بسطامى ، على فرزند طيفور . به سال 1092 / 1681 م ، در يك ديباچهء بلند و سپس يك « باب » و سه « حديقه » و يك « فصل » نگاشته است : باب در بيان احتياج به وجود سلاطين نامدار و خواقين كامكار ، حديقهء يكم نغمهاى از گفتار موعظت آثار برخى از سلاطين و خواقين و شمهاى از احوال ايشان از آغاز تا 1030 ق . در چهار طبقه : 1 - پيشداديان ، 2 - كيانيان . . . و مىرسد به پادشاهان پس از اسلام و سال 1030 ق . فصل پايان در بيان احتياج سلاطين به وجود وزراى صاحب تدبير . در ديباچه منابع كار خود را نام برده است : حبيب السير ، المعجم فى تاريخ ملوك العجم ، عالمآراى عباسى ، تاريخ بهمنيه ، تاريخ قطبشاهيه ، لب التواريخ ، دستور الوزرا ، تحفهء سامى ، تذكرهء هفتاقليم رازى ، تذكره دولتشاه . آغاز :
اى نام تو عنوان سخن را زيور * وى وصف تو ديوان بيان را افسر .
نسخهها 6 / 4071 ؛ تذكرهنويسى 767 ؛ پاكستان و هند 4 / 616 ؛ موزهء سالار 2 / 104 ( ش 213
( Ta
( 537 ف ) .
حديقة الارم .
ن . تاريخ فرارود . بخارا .
استورى 1 / 386 .
حديقة الحقايق .
محمد شفا وال . تاريخ آسياى ميانه ، خوقند .
استورى 1 / 391 .
حديقة الفصاحت .
گزيده از دفتر خاطرات ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ق ) . تاريخ ساسانيان و گزارش شورش هند از يك شاهد عينى .