جمال است .
* زبدة التواريخ . ن .
تحريرى گستردهتر از « تاريخ سياقى » است كه به سال 1134 ق مىرسد .
ملك 3 / 435 .
* زبدة التواريخ بايسنغرى .
حافظ ابرو - مجمع التواريخ السلطانيه ( جلد يكم آن ) .
* زبدة التواريخ سنندجى .
قاضى اردلان ، محمد شريف فرزند ملا مصطفى شيخ الاسلام قاضى اردلان به نام خسرو خان حاكم اردلان ، در 1215 ق / 1800 م به انجام رسانده است . تاريخ عمومى و بيشتر دربارهء ايران است ، از فصل يكم تا نهم دربارهء پيش از صفويان كوتاه و كمارزش است ، ولى از فصل دهم دربارهء صفويان تا سال 1168 ق و فصل يازدهم دربارهء نژادنامهء كردان و نژادنامهء فرمانروايان اردلان و فصل دوازدهم دربارهء قاجاريان سودمند است . و خاتمهاى دارد كه در آن مآخذ كار خود را ياد كرده است .
نسخهها 6 / 4174 ( 1 نسخه ) ؛ استورى 1 / 146 ؛ برگل 2 / 663 ؛ فيلمها 3 / 180 ؛ براون 103 ؛ براون ، كيمبريج ( 9 ) 18
G
.
* زبدة التواريخ فى ترجمة اشرف التواريخ .
از « على شاعر » كه نفيسى او را در سدهء 8 ق آورده و مىگويد آگاهى بيشترى از وى در دست نيست .
و مىافزايد ترجمهء « اشرف التواريخ » قاضى عضد الدين ايجى ( م 756 ق ) است . كشف الظنون ( 1 / 104 ) از « اشرف التواريخ » ايجى و ترجمهء تركى آن از مصطفى فرزند احمد معروف به « عالى شاعر » ( م 1008 ق ) ياد كرده كه بايد همين ترجمه باشد پس به تركى است و نه فارسى .
كشف الظنون 1 / 104 اشرف التواريخ
* زبدة الغرايب .
نجم طباطبايى ، محمد رضا نجم الدوله فرزند سيد ابو القاسم ، متخلص به نجم ، افتخار الملك حسام جنگ ، داروغهء خزانهء عامرهء اكبر شاه به سال 1231 ق / 1816 م . تاريخ جهان است ، از ايران و اسلام و هند ، از آغاز آفرينش ، شاهان و پيامبر و خلفا و پادشاهان پسين اسلامى ، و نيز تيموريان هند ، در 5 « جلد » نگاشته است و پنجم آن در سرگذشت فرزانگان و عارفان و سرايندگان است ( - بحر الزخار ) .
مشترك 10 / 134 ( 1 نسخه ) ؛ نسخهها 6 / 4174 ( 4 نسخه ) ؛ استورى 1 / 148 ، 884 زندگىنامه ، 1173 ، 1245 ؛ برگل 2 / 669 ( 5 نسخه ) ؛ تاريخ تذكرهها 2 / 651 « زبده . . . » ، 360 « نغمهء عندليب » او ؛ تذكرهنويسى 559 ، 778 ؛ پاكستان و هند 5 / 144 ؛ مارشال 365 .
دانشگاه 15 / 4195 ؛ بشير حسين ، شيرانى 1 / 12 ؛ ديوان هند 262 ؛ ريو 3 / 1024 ، 1026 ، 1053 ؛ شيرانى 4 ؛ عليگره ، اطهر 16 ؛ هندوستان 57 .
* زهد الملوك .
ابو الفتح . به نام فخر الدوله ، در تاريخ و سرنوشت و پايان كار پادشاهانى است كه سرانجام به درويشى گراييدهاند .
نسخهها 6 / 4174 ( 1 نسخه ) ؛ نشريه 5 / 406 .
* زين الاخبار : تاريخ گرديزى .
گرديزى ، ابو سعيد عبد الحى فرزند ضحاك فرزند محمود ( پيرامون 2 - 443 ق ) به روزگار پادشاهى عبد الرشيد فرزند مسعود فرزند محمود سبكتكين ( 441 - 444 ق ) ، در 19 « باب » در تاريخ و آثار و عادات و رسوم و انساب و معارف ملل گذشته ، نزديك به « آثار الباقيهء » بيرونى . ترجمهء انگليسى آن از سرگرد
H . G . Raverty
چاپ شده است .