محمد حسن خان . همراه ناصر الدين شاه در 6 رجب 1290 / 1873 م از راه تفليس و بادكوبه به ايران برمىگردد ، شاه وى را مأمور مىكند كه براى حمل بارهاى دولتى و بنه و . . . چند روزى در تفليس بماند . سرانجام آهنگ تهران كرده و در يكم شعبان 1290 به تهران مىرسد . و اين سفرنامهء همين بخش از مسافرت اوست . آغاز :
ظهر يكشنبه ششم شهر رجب سنهء 1290 كه موكب همايون .
نسخهها 6 / 4017 ( 2 نسخه ) ؛ ذريعه 12 / 189 « سفرنامهء فرنگستان » ؛ استورى 1 / 344 « روزنامه » ، 1156 ؛ تاريخ تذكرهها 1 / 613 ؛ آستان قدس 13 / 89 ؛ مجلس 6 / 270 .
* سفرنامهء تلگرافچى .
ن .
افشار 1 / 58 ش 462 گفتار از ايرج افشار .
* سفرنامهء تهران . سديد السلطنه ( با تاريخ 1302 - 1312 ه ) دانشگاه 17 / 366 ،
367 ؛ فيلمها 3 / 120 . ( - 1 - تدقيق فى سير الطريق ، 2 - سفرنامه ، سرتيپ ) .
* سفرنامهء تهران . محمد على پيشخدمت
- سفرنامه . محمد على .
* سفرنامهء تهران - شاهرود - طوس .
ن . كسى براى كشيدن خط تلگراف ، سفرى دويست روزه ، از صفر تا رمضان 1293 ه انجام مىدهد . كانها و مالياتها را نيز نظر دارد . آغاز : حسب الفرمايش سركار جناب مخبر الدوله نهم صفر المظفر از دار الخلافه .
حقوق 140 « سفرنامه » .
* سفرنامهء تهران - مشهد .
هوترم شيندلر ( روزگار ناصرى ) .
مشار 3 / 3093 « سه سفرنامه » .
* سفرنامهء تهران - قزوين .
گزارش مأموريت 14 روزهء مأمورىست از تهران به قزوين و برگشت ، به دستور ناصر الدين شاه ، كه 1 ج 2 / 1266 آغاز و در 14 همان ماه مىانجامد . آغاز :
چون حسب الام سركار اقدس شهريارى روحى فداه ، اين چاكر فدوى .
سلطنتى ، اتاباى ، تاريخ 512 .
* سفرنامهء تهران .
مظفر الدين ميرزا قاجار . كه از پنجشنبه 27 محرم 1306 ق آغاز كرده است . با سربندهاى « فصل » . آغاز : فصل اول از ابتداى حركت از تبريز تا ورود دار الخلافه . امروز كه روز پنجشنبه 27 محرم الحرام 1306 است .
سلطنتى ، اتاباى ، تاريخ 543 .
* سفرنامهء الجزاير .
مسيو لاروژو - سفرنامهء صحرا . . .
* سفرنامهء جعفرى .
محمد نصير - سفرنامهء منظوم . تالپور .
* سفرنامهء جناب قاضى تقى متقى .
از امين اللّه بن محمد منير .
استورى 1 / 1661 ؛ مشار 3 / 3019 چاپ 1909 م سنگى ؛ اندياآفيس ، چاپى / 458 .
* سفرنامهء جنوب -
سياحتنامهء . . .
* سفرنامهء جنوب ايران . ن . تاريخچهء لشكركشى ناصر الدين شاه است به خوزستان
، براى سركوبى برخى از شيوخ عرب و گرفتن ماليات چندساله ، نوشتهء يكى از صاحبمنصبان همراه سپاه تهران .
نسخهها 6 / 4018 ؛ دانشگاه 12 / 2858 ؛ فيلمها 3 / 186 .