كناره بودند از مريدان آخرتند و آنها كه در ميان بودند مريدان وجهاللهاند و آدمى كه بشرف
« وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ »
« 1 » مشرف و مكرم شد و انسان كه
« لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ »
« 2 » خالق انس و جان در حق او فرمود و مسجود ملائكه گشت از آن بود كه مظهر صفات و قهر الهى اوست و بس و اين هر دو صفت انسان را بر مثال دو بال است . بيان اعتدال كه فرموده است اينجا مىبايد ، آنها كه ببال لطف پريدند بهشت جاى ايشان آمد و مريدان آخرتند ( آنها كه ببال قهر پريدند دوزخ جاى ايشان آمد و اين طايفه مريدان دنيااند ) و آنها كه به هر دو بال پريدند
« فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ »
« 3 » جاى ايشان آمد و اين طايفه مريدان وجهاللهاند و مصطفى ( ص ) با هر سه طايفه در قدر فهم هريكى صورتى از آن خود بيان مىكند .
با مريدان دنيا
« إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ »
« 4 » مىفرمايد و با مريدان آخرت « لست كاحدكم ابيت عند ربى يطعمنى و يسقينى » مىفرمايد و با مريدان وجه الله « لى مع الله وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل » .
در اين مقام از جبرئيل روح نعره برآيد كه « لو دنوت أنملة لاحترقت » مقصود آنكه مريدان وجه الله چهار طايفهاند سياحان و غواصان ( سياحان غواص و غواصان سياح ) ، سياحان چون پر كنند پر دهند و غواصان چون پر كنند در دهند ، اما سياحان غواص كه كاملان مكملند چون پر دهند در دهند و غواصان سياح كه از هر چهار طايفه كاملتر ايشانند چون دردهند پر دهند ، ما ايشان را از غواصان سياح مىدانيم ان شاء الله كه بهمت عزيزش همه طالبان را اين مقام روزى شود
« وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ » *
« 5 » .
بىادبى كردم و از روى گستاخى جرأت نمودم اما يقين دانستم
هامش
( 1 ) - آيه 70 سوره اسرى
( 2 ) - آيه چهارم سوره تين
( 3 ) - آيه 55 سوره قمر
( 4 ) - آيه 110 سوره كهف
( 5 ) - آيه بيستم ، سوره ابراهيم و آيه هفدهم ، سوره ملائكه