[ مقدّمه ]
ملّا محسن فيض كاشانى ( 1007 - 1091 ق ) از عالمان بزرگ اماميه است كه به جهت كثرت آثار ، جامعيت علمى ، ويژگيهاى فكرى ، فراوانى عالمان در نسل ، مطالب بسيارى دربارهء او به نگارش در آمده است . مطالبى را كه در زمينهء شخصيت آراء و آثار او نگاشته شده است ، مىتوان به سه دسته تقسيم نمود :
1 - زندگينامه و شرح حال
فيض در رسالهء « شرح صدر » و « الاعتذار » برخى فعاليتها و شرح زندگى خود را ارائه نموده است و رسالهء « الانصاف » او نيز از تحوّلات فكرى او حكايت دارد و در ديگر آثار خويش نيز به بعضى از جوانب زندگى خود پرداخته است .
همچنين بسيارى از عالمان اهل تراجم در كتابهاى خود ، زندگينامه و شرح حال فيض را به نگارش در آوردهاند . از اين متون ، نگاشتههاى شرح حالنويسان بزرگ را در يك مجلّد جمعآورى و با عنوان « اقوال العلماء فى ترجمة المولى محسن الفيض الكاشانى » به كنگرهء بين المللى فيض كاشانى ارائه نموديم .
شرح حال فيض در منابع زير مطرح شده است : امل الآمل ( شيخ حرّ عاملى ) ج 2 ، ص 35 ، رياض العلماء و حياض الفضلاء ( افندى اصفهانى ) ، ج 5 ، ص 180 ،