ترويج حديث در عصر فيض
عصر صفويه يكى از دورانهاى مهم در تاريخ شيعه مىباشد و اثر اين دوره بر فرهنگ و علوم و معارف شيعى بسيار است . اين عصر را مىتوان عصر تدوين جوامع حديثى ، شرح و ترجمه روايات دانست .
فيض كه از عالمان اين دوره است در هر سه زمينه كار كرده است . « وافى » وى يك جامع حديثى است و « بيان » ها در ذيل روايات ، شرح معضلات آنهاست و مباحث لغوى ، تفسيرى ، كلامى ، رجالى و غيره را در بردارد و از اين جهت مىتوان آن را يك دائرةالمعارف شيعى دانست . فيض در اين كتاب بسيارى از احاديث شيعه را در اصول و فروع آورده است .
شيخ حرّ عاملى ( م 1104 ق . ) در « وسائل الشيعة » روايات فقهى را از منابع معتبر شيعى جمعآورى كرده است و چون اين منابع از كتب مورد اعتماد شيعه بوده است ، وسائل به عنوان يك كتاب مرجع براى فقها در حوزهها مورد استفاده قرار مىگيرد .
علامه مجلسى « بحارالانوار » را به عنوان كتابى كه جامع تمام متون بر جاى مانده شيعى است نوشته است و تنها به حديث اكتفا ننموده است .
تفسيرهايى در اين عصر داريم كه جنبهء روايى دارد و عبارت است از « البرهان » از سيد هاشم بحرانى ( م 1107 ق . ) و « نورالثقلين » از عبدعلى بن جمعه هويزى ( م 1112 ق . ) و « الصافى » از مرحوم فيض كاشانى ( م 1091 ق . )
البته جوامع حديثى ديگرى نيز در عصر صفوى نوشته شده است . « 1 »
قبل از صفويه برخى از كتب شيعى و به ويژه كتابهاى حديث از دست رفته
هامش
( 1 ) . از جمله تأليف كتاب « روضة الاحاديث » در ترجمهء احاديث متفرقه ، توسط احمد بن سلامه و به دستور شاه عباس ثانى . ( قصص الخاقانى ، ص 54 . )