آنگاه حديث ابن عباس را شاهدى بر تفسير خود مىگيرد :
الْكافِرُ يَسْجُدُ لِغَيْرِ اللَّهِ وَ ظِلُّهُ يَسْجُدُ لِلَّهِ . « 1 »
مراد از « ظل » در اين روايت جسم است . « 2 »
ه - امام باقر عليه السلام مىفرمايد :
كانَ اللَّهُ وَ لا شَىْءَ غَيْرُهُ وَ لَمْ يَزَلْ عالِماً بِما يَكُونَ ، فَعِلْمُهُ بِهِ قَبْلَ كَوْنِهِ كَعِلْمِهِ بِهِ بَعْدَ كَوْنِهِ .
مرحوم فيض مىفرمايد : مراد آن است كه خداوند مىداند هرحادثى در چه زمانى پديد مىآيد و فاصلهء زمانى او با حادث قبلى يا بعدى ، چه مقدارى است . از امام على عليه السلام روايت شده است :
فَعِلْمُهُ بِالْأَمْواتِ الْماضينَ كَعِلْمِهِ بِالْأَحْياءِ الباقينَ . « 3 »
و - در روايات فراوانى « 4 » « استيكال به علم ؛ كسب و تأمين مخارج زندگى به وسيله دانش » مورد مذمّت قرار گرفته است . مرحوم كلينى بابى با عنوان « باب المستأكل بعلمه و المباهى به » « 5 » در « كافى » آورده و رواياتى در اين باب نقل نموده است . يكى از آنها را به عنوان نمونه ذكر مىكنيم :
مَنْ ارادَ الْحَديثَ لِمَنْفَعَةِ الدُّنْيا لَمْ يَكُنْ لَهُ فِى الآخِرَةِ نَصيبٌ ؛ كسى كه براى رسيدن به منافع دنيوى به دنبال دانش حديث ( سنّت ) برود در آخرت بهرهاى
هامش
( 1 ) . كافر براى غير خدا سجده مىكند ، ولى هيكل و جسم او خدا را سجده مىكند .
( 2 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 364 .
( 3 ) . علم خداوند به گذشتگان ، مانند علم به زندگان موجود است . الوافى ، ج 1 ، ص 449 - 450 .
( 4 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 211 .
( 5 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 46 .