شايد فيض احتمال داده است كه همين كلمه يا جملهها در معنا تغيير ايجاد كند . « 1 »
ب : سند روايت اول . و بعد سند روايت دوم + متن .
يعنى اول هر دو سند را ذكر كرده و سپس متن واحدى براى هر دو آورده است . « 2 »
2 - هرگاه الفاظ با هم فرق داشته باشند ، هرچند معناى دو روايت يكى باشد ، هر دو متن را آورده است . اين مطلب در بيشتر بابهاى « وافى » قابل مشاهده است .
تصحيح متن در « وافى »
يكى از خدمتهاى بزرگ فيض به احاديث را مىتوان تصحيح متون آنها دانست .
فيض از آنجا كه نسخههاى مختلف كتب اربعه را در دست داشته و داراى تتبع كامل در موارد ورود روايت دركتب اربعه و غير آنها بوده است ، سعى كرده است درمواردى كه روايتى به غلط نقل شده و يا برخى از الفاظ متن آن به مشابه خود تغيير و تصحيف يافته است ، آنها را به نحو صحيح نقل كند و موارد اشتباه در نقل يا تصحيف را متذكر شود . حتى گاهى برخى از نسخهها را به جهت كثرت غلط نقل نمىكند و تنها به انتخاب نسخهء صحيح مىپردازد .
اين خدمتِ فيض ، ناشى از دردست داشتن نسخههاى مختلف و به ويژه نسخههاى اصل « 3 » از كتب اربعه است . استاد ما ، حضرت آيتاللّه محمّد هادى معرفت ( قدّس سرّه ) بر اين مسئله تأكيد داشتند و مىفرمودند :
هامش
( 1 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 334 و 335 و 357 و 358 و 359 و 387 و 388 .
( 2 ) . الوافى ، ج 1 ، 269 و 564 ؛ ج 2 ، ص 66 و 170 و 257 ؛ ج 3 ، ص 513 و 531 و 615 و 768 ؛ ج 7 ، ص 175 و 176 .
( 3 ) . مقصود ما از نسخههاى اصل ، نسخههايى است كه يا به خطّ مؤلف يا يكى از شاگردان وى نوشته شده و ياآنكه به تصحيح و امضاى يكى از بزرگان و صاحبنظران حديث رسيده است .