تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتابشناسى فيض كاشانى ( فارسى ) — صفحة 230

مساهمون:

ص٢٣٠

[ 72 ] فهرس مؤلّفات

( عربى ) فيض كاشانى براى مجموعه نگاشته‌هاى خويش سه مرتبه فهرست فراهم آورده است . فهرست نخست را در حدود سال 1068 نوشت و در آن به چهل و يك اثر خود كه تا آن سال نوشته بود ، اشاره مىكند . الوافى و الخطب از آخرين نگاشته‌هاى او در سال 1067 در همين فهرست آمده است . فهرست دوم را به سال 1089 به رشته تحرير در آورد . در اين فهرست وى به تفصيل از صد وپانزده تأليف خود ياد مىكند و به بيان موضوع ، تاريخ تصنيف و تعداد ابيات آن مىپردازد . وى در هنگام تدوين اين فهرست ، فهرست اول را پيش رو داشته و از مندرجات آن به گونه‌اى بهره برده است كه مىتوان فهرست دوم را تحرير ديگرى از فهرست اول دانست . فيض براى سومين مرتبه در سال 1090 فهرست ديگرى براى آثارش تهيه مىكند . وى مجموعهء مؤلّفات خود - به جز نامه‌ها - را به بيست دستهء پنج تايى موضوعى تقسيم و در هر دسته پنج رساله وكتاب را كه در موضوع نزديكى دارند ، ياد مىكند . در خاتمه مىگويد : نفيس‌ترين آثار من براى خواص سى رساله نخست به علاوه رساله‌هاى ضياء القلب ، السرّية العلية ، فهرست العلوم ، خمسة عديمة المثال ( اللب ، اللباب ، الحق المبين ، المحاكمة بين الفاضلين والتّطهير ) ، شوق العشق و شوق الجمال است . اين چهل تأليف خاصِ خواص است و ديگر مصنفات و برخى از رساله‌هاى دسته چهارم ، خاص متوسّطان و عوام است . حال تعدادى از مصنفات من نيز يا با وجود بقيهء زايد است يا اكنون مورد پسندم نيست و يا به وسيله يكى ديگر از مؤلّفاتم نسخ شده است . امل 306 / 2 ؛ روضات 87 / 6 ؛ ريحانه 376 / 4 ؛ الذريعه 393 / 16 . فهرست اول آغاز / الحمد للَّه‌وسلامه على عباده الذين اصطفى ؛ اما بعد فهذا فهرست