امّا در اين مقال به سبب گستردگى مطالب آيات احكام ، و بحث و فحص مفصّل مفسّران در مستنبطات فقهى ، به منظور « هذا غيض من فيض » ، فقط به ذكر آيات احكام ، اشاره خواهد رفت و در واقع طرح مجمل استخراج آيات احكام و زيربناى همان تحقيق گستردهاى كه ذكر آن آمد ، مطرح خواهد شد . إنشاءاللّه .
نكتهء قابل ذكر اينكه در اين مقال از روش كتاب مستطاب كنز العرفان في فقه القرآن 8 و از آن پس از كتاب تفسير شاهى ، در استخراج آيات احكام تأسى شده است ليكن در ترتيب و تبويب فصول فقهى آيات احكام ، به منظور سهولت در دستيابى ، روش الفبايى مورد استفاده قرار گرفته است .
روش كار چنين است كه در برابر هر موضوعى ابتدا نام و شمارهء سوره ، آنگاه شمارهء آيهء مربوط به آن ، سپس شمارهء آن جزو و صفحه از تفسير طبرى كه آيهء مورد نظر در آن مندرج است ، آورده مىشود ؛ فى المثل زير موضوع « ارث » آمده است : نساء ( 4 ) آيه 33 ، 5 / 32 و اين بدين معناست كه يكى از آيات مربوط به ارث در سورهء نساء آيه 33 ، واقع در جزو 5 ، صفحهء 32 از تفسير طبرى است .
همچنين آيات مربوط به موضوعاتى كه داراى دو لفظ است مانند : « ارث ، ميراث » ، زير لفظ مشهور و رايج فقهى آنها آمده ، آنگاه لفظ ديگر به همان لفظ مشهور ارجاع داده شده است .
كليّهء موضوعات آيات احكام بنابر الفاظ عربى آنها ترتيب يافته است و اگر موضوعى داراى دو لفظ عربى و فارسى است مانند : « صلوة . نماز » لفظ فارسى آن نيز گرفته ، به لفظ عربى آن ارجاع داده شده است .
براى افاده و استفادهء هر چه تمامتر دو فهرست از آيات احكام بهطور جداگانه يكى مبتنى بر ترتيب قرآنى و ديگرى مبتنى بر ترتيب الفبايى تهيه شده است تا به هر نحوى كه دانشپژوهان ارجمند اراده فرمايند بتوانند به منظور خود راه يابند . اباحه - مطاعم و مشارب . ابضاع - عقود . اجاره - عقود . اذان - صلوة . ارتداد - جهاد ، نكاح .
ارث : ده آيه دارد : نساء ( 4 ) آيهء 33 ، 5 / 32 ؛ احزاب ( 33 ) آيهء 6 ، 21 / 76 ؛ نساء ( 4 ) آيهء 7 ، 4 / 176 و آيهء 10 - 12 ، 4 / 184 و آيهء 176 ، 6 / 28 ؛ مريم ( 19 ) آيهء 5 - 6 ، 16 / 36 ؛ نساء ( 4 ) آيهء 8 ، 4 / 176 .
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 212
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٢١٢