سنت كرده و احيانا نقل آن را مقدم بر نقل از منابع شيعه دانستهاند ، مانند ابن شهر آشوب كه از محمد بن عبيد شيرازى در كتاب نزول القرآن و ابو يوسف يعقوب بن سفيان فارسى ( م 277 ) در كتاب تفسيرش از ابن عباس و خطيب خوارزمى ( م 568 ) در كتاب اربعين و ابو العلاء عطار محمد بن سهل الهمدانى ( م 569 ) از على بن رباح خبر مصحف امام را نقل مىكند . « 1 »
اكنون به شمارى از اين مؤلفين و راويان اشاره مىگردد :
1 - مقاتل بن سليمان بلخى ( م 150 ) در تفسيرش كه از نخستين تفاسير اجتهادى و در حد خود بسيار مفصل مىباشد ، از كسانى است كه بطور ضمنى به مصحف امام على اشاره ، و براى آن ترتيب مخصوصى ذكر مىكند « 2 » كه در آينده درباره آن ترتيب سخن خواهيم گفت .
2 - محمد بن سعد زهرى ( م 230 ) وى از نخستين تاريخ نويسانى است كه به مسئله مصحف حضرت اشاره مىكند . خوشبختانه اثر او باقى مانده است . ابن سعد در اين كتاب تنها يك خبر و آن هم از طريق اسماعيل بن ابراهيم از ايوب و ابن عون از محمد بن سيرين گزارش مصحف امام را مىآورد . « 3 » در سند او اشعث وجود ندارد ، گرچه طريق منقطعه است .
3 - احمد بن اسحاق معروف به ابن واضح يعقوبى ( م 292 ) در كتاب تاريخ يعقوبى به شرح و تفصيل مصحف حضرت پرداخته و ترتيب خاص و استثنايى ذكر مىكند . « 4 » .
هامش
( 1 ) - المناقب ، ج 2 / 50 .
( 2 ) - تفسير مقاتل بن سليمان به نقل از تفسير مفاتيح الاسرار شهرستانى ، ج 1 / 128 .
( 3 ) - ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 / 420 ، چاپ جديد ملون ، احياء التراث ، چاپ قديم ، ج 2 / 328 .
( 4 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 / 15 ، ترجمه محمد ابراهيم آيتى ، تهران ، شركت انتشارات علمى و فرهنگى ، چاپ ششم ، 1371 ش .