حقيقتى است كه قرآن از آن به مداوله تعبير مىكند كه به معناى انتقال و جابهجا شدن است و منظور از آن اين است كه شكست و پيروزى در ميان اقوام و ملل گوناگون دست به دست مىگردد و هر گاهى نوبت به گروهى مىرسد .
قرآن كريم با طرح مسأله مداوله فوائد و نتايجى را بر آن مترتب مىكند كه بسيار آموزنده است اكنون آياتى را كه در اين زمينه آمده ، نقل و سپس قدرى درباره آن گفتگو مىكنيم :
وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَداءَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ
« 1 »
سست نشويد و غمگين نباشيد كه شما برتريد اگر ايمان داشته باشيد اگر شما را جراحتى رسيد به آن جمعيت نيز جراحتى مانند آن رسيده است ما اين روزها را در ميان مردم مىگردانيم و تا خداوند افراد با ايمان را مشخص كند و از ميان شما گواهانى برگيرد و خداوند ستمگران را دوست نمىدارد و تا خداوند افراد با ايمان را خالص گرداند و كافران را به تدريج نابود سازد .
براى توضيح آيات شريفه به مطالب زير توجه فرمائيد :
1 - به گفته مفسران اين آيه پس از جريان جنگ احد نازل شد و در حقيقت يك نوع تحليل آموزندهاى است از نتائجى كه از جنگ احد به دست آمد .
در اين جنگ چنان كه مىدانيم پيروزى اوليه نصيب مسلمانان گشت ولى در اثر عدم اطاعت جمعى از مسلمانان از دستور مقام فرماندهى سرنوشت جنگ عوض شد
Footnote
( 1 ) - سوره آل عمران ، آيات 139 - 141 .