به خصوص كسانى كه به حركت دورهاى تاريخ معتقدند مانند توسيديد ، ابن خلدون ، هگل ، تاينبى ، و ديگران ، آمده است آنها مىگويند همانگونه كه يك فرد دوران كودكى و جوانى و پيرى دارد و بالاخره مىميرد ، يك جامعه نيز همين حالت را دارد .
قرآن كريم ضمن بيان مراحل زندگى يك فرد ، اين حقيقت را خاطرنشان مىسازد كه هر انسانى اجل تعيينشدهاى دارد و از آن به أجل مسمى تعبير مىآورد :
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى مِنْ قَبْلُ وَ لِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
« 1 »
اوست خدائى كه شما را از خاك آفريده ، سپس از نطفه سپس از خون بسته شده ، سپس شما را به صورت طفلى درآورد تا اينكه به رشد و قوت خود برسد و سپس پير شويد ، البته بعضى از شما جلوتر ، از دنيا مىرود و تا به أجل معين خود برسيد و تا انديشه كنيد .
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى أَجَلًا وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ
« 2 »
اوست خدائى كه شما را از گل آفريد ، سپس مدتى را تعيين نمود و مدت تعيين شده نزد اوست سپس شما شك مىكنيد .
در اين آيات ، سخن از اجل معين افراد است كه پس از طى مراحل گوناگون زندگى ، در وقت معين به زندگى آنها پايان داده خواهد شد .
آيات ديگرى در قرآن مجيد آمده كه در آنها صحبت از أجل معين امتها و
پاورقی
( 1 ) - سوره مؤمن ، آيه 67 .
( 2 ) - سوره انعام ، آيه 2 .