وعده و وعيد
براى ايجاد انگيزه در افراد كه به سوى اعمال شايسته روى بياورند و از كارهاى ناپسند دورى گزينند ، وعده پاداشهاى خوب و بد و به اصطلاح وعده و وعيد بسيار مؤثر است و انسانها همواره پاداشهاى نيك و سرانجام خوب را دوست دارند و از اينكه سزاى ناشايستى به آنها داده شود و به عاقبت بدى گرفتار آيند بسيار نگران هستند .
قرآن كريم بهشت و جهنم را به عنوان دو انگيزه مهم در تربيت افراد مطرح كرده و با ترسيم عاقبت خويش و سرنوشت شوم بدان ، مردم را به انجام اعمال صالح تشويق و از ارتكاب معاصى و گناهان برحذر داشته است .
البته اولياء خدا و بندگان صالح و شايستهء او نيازى به اين وعده و وعيد ندارند و انگيزهء آنها در انجام واجبات و پرهيز از محرمات ، بهشت و جهنم نيست بلكه آنها انگيزهء بالاترى دارند و آن رسيدن به مقام قرب الهى است . معروف است كه حضرت على عليه السلام به پيشگاه الهى چنين عرضه مىداشت :
الهى ما عبدتك خوفا من نارك و لا طمعا فى جنتك بل وجدتك اهلا للعبادة فعبدتك
خدايا تو را از ترس آتش و يا به جهت طمع در بهشت عبادت نمىكنم بلكه تو را شايسته عبادت پيدا كردم پس تو را پرستيدم .