زبان اندكى لوله شده به سمت كام بالا برود و در ترقيق به طرف پائين و انتهاى لثه متمايل شود مانند
أَكْبَرُ
- بر -
بِالْبِرِّ
سيبويه نحوى معروف معتقد است كه صفت تكرير از صفات اصلى است و حرف راء داراى تكرّر ذاتى مىباشد ولى تمام دانشمندان علم تجويد آن را از صفات عارضى دانند .
در حرف زاء نيز اندك تكريرى هست و تكرير آن در پهناى زبان و در حرف راء در درازاى آنست مانند
أَنْزَلْنا
-
تُنَزَّلَ
7 - استطالة : مصدر باب استفعال و به معناى طلب كشيدن است و حرف ضاد داراى اين صفت است و آن را حرف مستطالة نامند زيرا در حال سكون تا مخرج « لام » كشيده شده و در اثر اين كشش ، صوت هم كشيده مىشود و نيز باعتبار اينكه تلفظ حرف مزبور به آسانى ميسر نيست ( مانند اسب سركش ) و مدتى بايد تمرين نمود تا بطور صحيح تلفظ شود آن را حرف مستطالة ناميدهاند مانند
أَرْضُ
-
قاضٍ
( قضاوت كننده - در سورهء طه ) 8 - لين : يعنى نرمى و دو حرف « واو - ياء » ساكن ما قبل مفتوح را كه به نرمى تلفظ ميشوند حروف لين گويند و هنگام اداى حروف مزبور بايد دهان را باز كرد تا فتحهء ما قبل آنها واضح و آشكار گفته شود و دقت گردد كه مشدّد نشوند مانند
لا تَطْغَوْا
-
عَيْنٍ
-
بِوالِدَيْهِ
-
حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ
.
تبصره - سه حرف « الف - واو - ياء » را حروف علّة گويند و چنانچه حروف مزبور ، ساكن و حركت حرف ما قبل آنها از جنس حرف علّة باشد حرف مد خوانند مانند
ساءَ
-
سُوءَ
-
سِيءَ
و در صورتى كه حركت حرف ما قبل آنها از جنس حرف علّة نباشد حرف لين گويند مانند
قَوْلٌ
-
شَيْءٍ
چون حروف مد از جوف و فضاى دهان و لبها و « واو » حرف لين از هواى ميان دو لب و « ياء » حرف لين از ميان زبان و فضاى دهان خارج ميگردند و تكيه گاهى