با شرح مراتب بالا ، مخارج حروف حلقى از ابتداى حنجره به سمت دهان به ترتيب عبارتند از : همزه ، هاء ، عين ، حاء ، غين ، خاء .
دوم دهان - دهان داراى ده مخرج است و هجده حرف از آن خارج مىشود كه عبارتند از :
تاء - ثاء - جيم - دال - ذال - راء - زاء - سين - شين - صاد - ضاد - طاء - ظاء - قاف - كاف - لام - نون - ياء .
چون اداى بيشتر حروف نامبرده با دندانها بستگى دارد لذا قبلا اقسام دندانها بيان مىشود .
دندان مادهايست از جنس عاج ( دندان فيل ) شبيه به استخوان ، لكن محكمتر و سختتر از آنست و داراى دو قسمت مىباشد : تاج - ريشه .
قسمت خارجى دندان كه نمايان است تاج و قسمتى كه در فك فرو رفته و نامرئى است ريشه و قسمت ما بين آن دو را طوق نامند و گوشت بن دندان را لثه ( بكسر لام و فتح ثاء ) و محلى كه دندان داخل آن مىشود بن دندان گويند .
انسان بالغ غالبا داراى 32 دندان است كه 16 عدد آن در فك بالا و 16 عدد ديگر در فك پائين و به چهار قسمت تقسيم شده است :
1 - ثنايا 2 - رباعيات 3 - انياب 4 - اضراس .
1 - ثنايا يا پيشين : ثنايا ( بفتح ثاء جمع ثنيّة ) در جلو و مقابل لبها و بينى واقع شده ، داراى تاج مسطح و ريشهء ساده و نوكى برنده ميباشند و چهار عدد است ، دو عدد در فك بالا متصل بهم و دو عدد در فك پائين مانند فك بالا و كار آنها بريدن غذا است .
2 - رباعيات يا چهارگانه : رباعيات ( بفتح راء و بدون تشديد ياء جمع - رباعيه ) چهار عدد است ، دو عدد در فك بالا ( يكى سمت راست و ديگرى طرف چپ ثنايا ) و دو عدد در فك پائين مانند فك بالا و كار آنها كمك بدندانهاى ثنايا است .
سر البيان في علم القرآن ( فارسى ) — صفحة 159
مساهمون: حسن بيگلرى
ص١٥٩