فصل دوم - علم تجويد قرآن
تجويد مصدر باب تفعيل ، در لغت به معناى نيكو كردن و در اصطلاح ، علمى است كه در آن از شناسائى مخارج و صفات حروف تهجى و محل وقف و وصل و قواعد و دستورهاى قرائت قرآن مجيد و نيكو خواندن آن بحث مىشود .
تجويد راهنما و ضامن صحت قرائت است و قرآن كريم كه كلام پروردگار و اشرف و اكمل كتب آسمانى است بايد طبق اصول و قواعد اين علم شريف تلاوت شود چنان كه در آيهء چهارم سورهء مزمل فرموده :
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
( قرآن را بتأنى و شمرده بخوان و حروف آن را آشكار كن ) .
بقسمى كه در مقدمهء تفسير صافى ذكر شده در معناى كلمهء ترتيل حضرت امير - المؤمنين على عليه السّلام ميفرمايد :
1 -
التّرتيل حفظ الوقوف و بيان الحروف
( ترتيل ، محافظت محل وقفها و بيان حروف است ) كه مراد از بيان حروف رعايت مخارج و صفات آنست .
2 -
بيّنه تبيينا و لا تهذّه هذّ الشّعر و لا تنثره نثر الرّمل و لكن فزّعوا قلوبكم القاسية و لا يكن همّ أحدكم اخر السّورة
( قرآن را بطور واضح و آشكار قرائت نمائيد و مانند شعر آن را قطعه قطعه نخوانيد و حروف و كلمات آن را مثل پاشيدن ريگ متفرق نكنيد و ليكن دلهاى سخت خود را بترسانيد و نرم كنيد و همت و ارادهء هر يك از شما به خواندن تا آخر سوره نباشد ) .
كه مراد از جملهء اخير عدم تعجيل در قرائت و تدبّر و فهم قرآن هنگام