نكته قابل ذكر در اينجا اين است كه در حال وقف بر كلمهاى كه همزه در آخر آن قرار دارد بايد مد را به مقدار شش حركت كشيد « 1 » .
2 - مد منفصل ( جايز )
در صورتى كه حرف مدى و همزهء پس از آن در دو كلمه جدا قرار گيرند ، اين مد را منفصل مىگويند و چون در مد اضافى يعنى در مد و قصر آن بين قرّاء اختلاف نظر وجود دارد آن را مد جايز هم ناميدهاند .
مراتب مد در آن ، براساس طريق « طيبة النشر » قصر ، توسط و فوق توسط و بنا بر طريق « شاطبية » فقط توسط ( چهار حركت ) است « 2 » .
مثال : بمآ أنزل ، قالوا امنّا ، فى أنفسهم
3 - مد بدل
در اختلاف قرائات ، بيشتر از اين نوع مد نام برده مىشود ولى ما صرفنظر از مراتب مد آن ، دربارهء اصل آن سخن مىگوييم .
مد بدل مدى است كه سبب آنكه همزه است بر آن مقدم باشد .
مثال : امن ، أوتى ، ايمانا
و به اين نام شهرت يافته است زيرا كه حرف مد در آن بدل از همزهء ساكن و ناشى از ابدال همزهء دوم به حرف مد است . اين كلمات در اصل أأمن ، أؤتى و إئمانا بودهاند كه همزهء دوم به حرف مدى همجنس خود تبديل شده و به صورت كنونى درآمده است .
پاورقی
( 1 ) - مرتبهء طول به علّت اجتماع دو سبب همزه و سكون در يك كلمه در حال وقف است .
( 2 ) - احكام قراءة القرآن الكريم ، ص 216