باب پنجم : ادغام
ادغام يكى از بخشهاى مهم علم قرائت و تجويد قرآن است و قاريان عزيز بايد دقت لازم را نسبت به يادگيرى و خصوصا رعايت آن حين تلاوت قرآن روا دارند .
1 - تعريف ادغام
علماى قرائت و تجويد ادغام را چنين تعريف كردهاند : الادغام اتّصال حرف ساكن بمتحرّك و ادخال احدهما فى الآخر بحيث يصيران حرفا مشدّدا و . . . « 1 » يعنى :
« ادغام چسبانيدن ( ادخال ) حرف ساكن است به حرف متحرك ( چه هممثل باشند ، چه همجنس و چه نزديك به هم ) و فرو بردن يكى در ديگرى به قسمى كه آن دو به جهت ادغام مشدّد شده ، همچون حرف واحد تلفظ گردند . »
دربارهء علت ادغام حروف گفتهاند اگر دو حرف ( اعم از متماثل ، متجانس و متقارب كه بعدا ذكر مىشوند ) طورى در كلمه پهلوى هم قرار بگيرند كه تلفظ آنها براى زبان ثقيل و مشكل باشد ، براى سهولت تلفظ حرف اول را در دومى ادغام مىكنند كه حرف ساكن اوّل را « مدغم » و حرف مشدّد دوم را « مدغم فيه » مىگويند .
پاورقی
( 1 ) - تحفة الاخوان فى تجويد القرآن ، ص 36 .