ز - وقف جايز
وقف جايز ، وقف بر كلمهاى است كه جمله بعد از موقوف عليها با آن و يا با جمله قبل آن رابطهء معنوى و بر سبيل جواز ، با آن يا با ماقبل آن رابطهء لفظى دارد .
در اين حالت وقف يا وصل بر يكديگر ترجيح ندارند و بين آنها تساوى برقرار است . مثالهايى از اين وقف عبارتاند از :
1 - وقف بر كلمهء
الْعَذابِ
در آيه 49 سوره بقره
يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ
جواز وقف و وصل در اين است كه جملهء بعدى از نظر لفظى هم مىتواند محلى از اعراب داشته باشد و هم مىتواند جمله مستأنفه تلقى شود و محلى از اعراب نداشته باشد . بنابراين ، ارجحيتى بين وقف و وصل وجود ندارد .
2 - وقف بر كلمهء
حَسِيسَها
در آيهء 102 سوره انبياء
لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها
زيرا جملهء بعدى
وَ هُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ
را هم مىتوان داراى ارتباط لفظى دانست و هم جملهء مستأنفه به شمار آورد . اين وقف را از آن جهت جايز ناميدهاند كه با وصل برابر است و بر آن هيچ امتيازى ندارد .
ح - وقف ازدواج
وقف بر دو جملهاى است كه از نظر لفظ و معنا مستقل و تمام بوده ، با همديگر ارتباطى ندارند ، ولى به جهت تقابل و تعادل بين آنها ازدواج برقرار است . در اين صورت ، در جملهء مستقل اول وقف نمىشود بلكه اين جمله به جملهء بعدى وصل و در پايان جمله دوم وقف مىشود . در اين حالت ، بين جمله اول و دوم تقابل يا تعادل وجود دارد . مثال :
1 - در آيه
لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ
( بقره / 286 ) بين كلمات لها و عليها و كسبت و اكتسبت تقابل وجود دارد .