امّا نبايد از نظر دور داشت كه تمثيلات اين كتب ، همگى در حقايق و مفاهيم بنيادى و بحث از نيكى و نيكان و بدى و بدسگالان ، و ابرار و اشرار و تبشير و انذار و موضوعاتى از اين قبيل همداستانند ، هر چند كه در جزئيات و تفاصيل و ويژگيهاى ارائه اين مفاهيم و موضوعات ، با يكديگر اختلافهاى گوناگون دارند . « 1 »
2 - سهولت و قابل فهم بودن
علومى كه اكنون در دنياست ، چه علوم عقلى و چه علوم نقلى ، هر يك در رشته خاصى تدوين شده و براى گروه مخصوصى سودمند است . همه كس زيان اين علوم را نمىفهمند و از آن بهرهمند نمىشوند . ولى كتابى كه براى بشريت است بايد دو خصوصيّت را داشته باشد : اوّل اينكه ، براى همه قابل فهم باشد ، دوم اينكه ، براى همه سودمند باشد .
علوم مختلف بشرى مانند ميوههاى متنوّعى هستند كه هر كس تمايل به برخى از آنها دارد . ولى قرآن كريم چنين نيست ، بلكه مانند آب است . آب چيزى نيست كه موجود زندهاى بگويد من به آب نيازى ندارم .
قرآن كريم اگر چه براى تنزّل در اين عالم نياز به زبان خاصى دارد كه همان عربى فصيح و مبين است ، ولى زبان و فرهنگ آن ، همان زبان و فرهنگ فطرت است و همگان آن را مىفهمند و تنها در اين صورت مىتواند جهانى باشد .
خداى سبحان ، قرآن كريم را به عنوان يادآورى ، آسان معرفى مىكند :
وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ
« 2 » آسانى قرآن به دليل آشنائى پيام آن با دل و جان انسان است نه آنكه كتابى سبك و
هامش
به مقايسهء مثالهاى قرآن كريم با مثالهاى عهدين ( تورات و انجيل ) و مثالهاى دوران جاهليّت اختصاص داده است كه براى دانشپژوهان و محقّقان اين عرصه بسيار سودمند و قابل استفاده است .
( 1 ) . بنگريد به : الامثال فى القرآن الكريم ، ص 427 و 428 .
( 2 ) . قمر / 17 . و قطعا قرآن را براى پند آموزى آسان كردهايم ، پس آيا پند گيرندهاى هست ؟ !