معارف اين كتاب آسمانى به خصوع درآورد . سيّد قطب در اينباره مىگويد : « . . . امّا راه و روش قرآن راه و روش همگانى ( و قابل فهم ) است ، راه و روش نمايش ( و مصوّر سازى ) است ، با به كار بردن نيروى خيال و با مجسّم ساختن حادثهها و واقعهها . . . . و اين است همان منطق وجدانى كه قرآن با آن ، با منكران عقيده به جدال پرداخته و پيروز گشته و سرانجام هم سراسر معركه را به تصرّف خود درآورده است . » « 1 » همانطور كه اشاره گرديد ، در ميان ابزارهايى كه در به نمايش درآوردن مفاهيم اعتقادى و در به تصوير كشيدن معارف عقلى در قالبهاى محسوس و ملموس نقش بسزا و مؤثّرى ايفا مىنمايد ، تمثيلات و تشبيهات قرآنى است ، كه در گذشته به نمونههايى از جلوههاى زيبا و صحنههاى بديعى كه در نمايشگاه تمثيلات قرآنى به نمايش گذارده شده اشاره داشتيم ، و اينك نمونهاى ديگرى را از نظر مىگذرانيم : 1 - خداوند متعال براى مشركين مثالى از خودشان آورده و از متن زندگى آنها و آنچه ارتباط نزديك و تنگاتنگى با ايشان دارد مثالى مىزند ، به گونهاى كه احساسات و عواطف آنها را بسيج نموده و انديشه آنها را به تكاپو وا مىدارد ، و ديگر جايى براى انكار و مجادله برايشان بجاى نمىگذارد . آن مثال شگفت چنين است : ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ هَلْ لَكُمْ مِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ شُرَكاءَ فِي ما رَزَقْناكُمْ فَأَنْتُمْ فِيهِ سَواءٌ تَخافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ « 2 » « خداوند مثالى از خودتان براى شما زده است : آيا ( اگر مملوك و بردهاى داشته باشيد ) اين بردههاى شما هرگز در روزيهايى كه به شما دادهايم شريك شما مىباشند ؟ آنچنان كه
تمثيلات قرآن ( فارسى ) — صفحه 269
پدیدآورندگان: حميد محمد قاسمى
ص۲۶۹
پاورقی
( 1 ) . تصوير فنى در قرآن ، ص 324 .
( 2 ) . روم / 28 .