داشت ، و « حرج » به معنى تنگى فوق العاده و محدوديّت شديد است ، و اين حال افراد لجوج بىايمان است كه فكرشان بسيار كوتاه و روحشان فوق العاده كوچك و ناتوان است و كمترين گذشتى در زندگى ندارند .
امّا تشبيه اين گونه افراد به كسى كه مىخواهد به آسمان بالا رود ، از اين نظر است كه صعود به آسمان كار فوق العاده مشكلى است ، و پذيرش حقّ براى آنها چنين است . . .
همانطور كه در گفتار روزمره گاهى مىگوييم : « اين كار براى فلانكس آنقدر مشكل است كه گويا مىخواهد به آسمان برود » يا مىگوئيم : « به آسمان به روى از اين كار آسانتر است . » « 1 »
جالب آنكه قرآن در ترسيم و تصوير چنين حالتى براى كفّار ، از واژه « يصّعّد » بهره مىجويد كه طنين اين واژه و صعوبت و سختى كه در هيأت آن به چشم مىخورد با سياق آيه و حالت تنگى و سختى كه بر اعماق دل كفّار پنجه افكنده ، كاملا هماهنگ و موزون است « 2 »
6 - مقايسه « مؤمن » و « كافر » در تمثيلاتى جامع
قرآن كريم با ارائه چهار مثال جالب براى مؤمن و كافر آثار « ايمان » و « كفر » را به روشنترين وجه مجسّم نموده است .
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ * وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ * وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ * وَ ما يَسْتَوِي الْأَحْياءُ وَ لَا الْأَمْواتُ *
« 3 » « نابينا و بينا هرگز مساوى نيستند . و نه ظلمتها و نه روشنائى ! و نه سايهء ( آرامبخش ) و باد داغ و سوزان ! و هرگز مردگان و زندگان يكسان نيستند . »
در نخستين مثال « كافر » و « مؤمن » را به « نابينا » و « بينا » تشبيه كرده و مىگويد : « هرگز
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 5 ، ص 434 و 435 ، با تصرّف اندك .
( 2 ) . بنگريد به : تفسير فى ظلال القرآن ، ج 3 ، ص 1203 .
( 3 ) . فاطر / 22 - 19