5 - تمثيل مؤمن و كافر به « گشاده سينه » و « سينه سخت »
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ
« 1 » « آن كس را خدا بخواهد هدايت كند سينهاش را براى ( پذيرش ) اسلام گشاده مىسازد و آن كس را كه ( بخاطر اعمال خلافش ) بخواهد گمراه سازد سينهاش را آنچنان تنگ مىسازد كه گويا مىخواهد به آسمان برود ، اينچنين خداوند پليدى را بر افرادى كه ايمان نمىآورند قرار مىدهد . »
در اين آيهء كريمه ، به زمينههاى روحى مردم در پذيرش حقّ اشاره گرديده است .
يعنى آنان كه روحشان پاك و قلبشان نورانى است ، و آنان كه پويندگان راه حقّند و جويندگان و تشنگان زلال ايمان ، ايشان همواره تسليم حقّند و آغوش خود را براى پذيرش حقّ و معارف حقّ گشودهاند و خداوند هم در عوض به آنان شرح صدر مىبخشايد و چراغهاى روشنى فرا راه آنها قرار مىدهد تا براى بدست آوردن آب حيات در ظلمات گم نشوند .
در مقابل ، آنان كه زمينهء پذيرش حقّ در آنان نيست ، و بىاعتنائى خود را نسبت به حقّ و معارف حقّه ثابت كردهاند ، خداوند قلب آنها را تنگ و تاريك مىگرداند و در مسير زندگى آنها را با انبوهى از مشكلات روبرو مىكند و توفيق هدايت را از ايشان سلب مىنمايد .
لذا منظور از « صدر » ( سينه ) در اينجا روح و فكر است و اين كنايه در بسيارى از موارد به كار مىرود ، و منظور از « شرح » ( گشاده ساختن ) همان وسعت روح و بلندى فكر و گسترش افق عقل آدمى است ، زيرا پذيرش حقّ احتياج به گذشتهاى فراوانى از منافع شخصى دارد كه جز صاحبان ارواح وسيع و افكار بلند ، كسى آمادگى براى آن نخواهد
هامش
( 1 ) . انعام / 125 .