كه بر ضرر آنان است چگونه است ، زيرا همانطور كه ديده شد در روايات ، سبيل را به همينها تفسير فرمودهاند . و نيز در كلمات علماء حدّ به سبيل تعبير شده است و بعلاوه ، اگر سنگسار كردن منجر به قتل زانيه شود راحتتر و سهلتر از اينست كه يك عمر در خانهاى محبوس باشد واحدى با او هم صحبت و هم مجلس نگردد و يا اينكه او را از خود طرد كنند و سرزنش و فحش و ناسزا نثار او نمايند .
مورد يازدهم
آيهء شريفه
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنانِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِكُمْ . . . »
« 1 » : اى اهل ايمان هر گاه يكى از شما را مرگ فرا رسد براى وصيت ، دو شاهد عادل بگيريد كه از خودتان باشد يا از غير خودتان . . .
سيوطى در اتقان مىنويسد : اين آيهء شريفه با آيهء
« . . . وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ . . . »
« 2 » ( : دو مرد مسلمان عادل را گواه بگيريد ) نسخ شده است « 3 » .
زرقانى نيز پس از ذكر آيه مىنويسد اين آيه با آيه
« . . . وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ . . . »
نسخ شده است « 4 » .
و از زيد بن اسلم و مالك و شافعى و ابو حنيفه نقل شده است كه اين آيه نسخ شده و شهادت كافر در هيچ حال قبول نيست « 5 » .
و در مقابل ، تعدادى از دانشمندان قائل به نسخ آيه نيستند ولى آن را مخصوص به حال سفر و در صورتى كه شاهد مسلمان نباشد نمودهاند و اين اختصاص ، طبق رأى جميع علماى اماميه مىباشد .
مرحوم سيد شبر ، قيد زايدى اعتبار كرده مىگويد : « من غيركم » بايد از اهل ذمه باشند و شهادت آنان در هيچ موردى قبول نمىشود جز در وصيت « 6 » .
آية اللّه خوئى در تفسير البيان مىنويسد : آيه شريفه محكم و ثابت است و شيعه اماميه به آن معتقدند و عدهاى از صحابه نيز به آن قائل شدهاند « 7 » .
هامش
( 1 ) سورهء مائده ، آيهء 106 .
( 2 ) سورهء طلاق ، آيه 2 .
( 3 ) الاتقان ، جلد 2 ، نوع 47 ، ص 23 .
( 4 ) مناهل العرفان ، ج 2 ، ص 161 .
( 5 ) تفسير البيان ، ص 240 .
( 6 ) تفسير شبّر ، ص 148 .
( 7 ) تفسير البيان ، ص 243 .