مقالت جهارم :
از فنّ سيّم - از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است - در اقسام مناسبات ، و خواصّ هر يكى .
فنّ جهارم از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است .
در علم موسيقىّ است ، يعنى علم الحان .
و آن مشتمل است - بر مقدّمه ، و بنج مقالت :
مقالت اوّل :
در معنى صوت ، و لواحق آن ، و ذكر شكوكى - كى بعضى از متأخّران بر اقوال متقدّمان در آن باب ايراد كردهاند ، و جواب آنها ، و آن مشتمل است بر ده فصل :
فصل اوّل - در تعريف صوت ، و آنج بعضى متأخّران بر آن ايراد كردهاند ، و جواب از آن . فصل دوّم - در زمان وصول صوت بسامعه . فصل سيّم - در تعريف نغمه ، و آنج بعضى از متأخّران بر آن ايراد كردهاند ، و جواب از آن . فصل جهارم - در اسباب حدّت - و ثقل در صوت ، و خصوص در نغم . فصل بنجم - در كيفيّت حدوث نغم از آلات آن .
فصل ششم - در لواحق نغم . فصل هفتم - در معنى لحن ، و اقسام آن ، و خواصّ هر يك ، و محالّ استعمال آنها . فصل هشتم - در اقسام صناعت موسيقىّ ، و تعريف هر يك . فصل نهم - در موضوع موسيقىّ نظرىّ .
فصل دهم - در مبادى اين علم - اجمالا .
مقالت دوّم از فنّ جهارم - از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است - در حصر نسب اعداد ، و استخراج اعداد - و نسب آنها - كى تابع نسب مقادير
درة التاج ( فارسى ) — صفحة 228
مساهمون: قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
ص٢٢٨