تعقّل :
تقدّم :
« . . . و گويند كه تقدّم بر چند گونه است : تقدّم زمانى است چون تقدّم آدم بر عيسى ، و تقدّم مكانى است چون تقدّم امام بر مأموم نسبت با محراب ، و تقدّم شرفى است چون تقدّم ابو بكر بر عمر ، و تقدّم ذاتى است چون تقدّم حركت انگشت بر انگشترى ، مثلا انگشت جنبد آن گه انگشترى بجنبد ، امّا معا معا در آن حالت كه انگشت بجنبد انگشترى نيز بجنبد ، نه انگشت به زمانى جنبد و انگشترى به زمانى ديگر . . . » . ( مجموعهء مصنّفات ، ج 3 ؛ بستان القلوب ، ص 384 ) بحث تقدّم از فروعات بحث وجود و موجود است ، زيرا موجود يا واجب الوجود است يا ممتنع الوجود يا ممكن الوجود است ، « واجب الوجود آن است كه نشايد كه نباشد ، بلكه البتّه بايد كه باشد و ممتنع الوجود آن است كه نشايد كه باشد و ممكن الوجود آن است كه شايد كه باشد و شايد كه نباشد ، و ممكن ، واجب شود به شرط وجود علّت » « 2 » ، يعنى همين ممكن الوجود با بودن مرجّح و علّت تام ، وجودش واجب مىشود ، و چون ذات حق - تعالى - واجب الوجود قديم الذّات و علّت تامّ و فيّاض وجود بر همهء