على عليه السّلام ميفرمود : شرف و فضيلت آدمى بهمتهاى بلند و ارادههاى نيرومند است نه باستخوانهاى پوسيده و اجساد متلاشىشدهء درگذشتگان .
در ايام جاهليت ، در روزگار قبل از اسلام ، مردم بيخرد بآباء و اجداد خويشتن افتخار مينمودند و بجاى آنكه بعلم و دانش ، بسعى و كوشش خويش تكيه كنند ، بپدران مرده و اجداد درگذشتهء خود تكيه ميكردند و آنها را پايههاى اساسى افتخارات خود قرار ميدادند .
پيشواى گرامى اسلام در تعاليم عاليهء خود با اين روش غلط كه عامل بزرگ بدبختى جامعه بود بشدّت مبارزه كرد و با كوششهاى پىگير خود مردم را از مسير نادرست اتكاء به غير برگرداند و به راه سعادت بخش اعتماد بنفس سوق داد . اسلام صريحا بهمهء مردم خاطر نشان نمود كه افتخار هر انسانى وابسته بارادهء شخصى و همت عالى خود او است .
خداوند در قرآن كريم فرموده است :
وَ كُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً
. « 1 » همهء مردم در قيامت تنها در پيشگاه خداوند مىآيند ، يعنى حساب قيامت و ثواب و عقاب مردم بر اساس مسئوليت فردى و نيك و بدهاى شخصى استوار است .
هامش
( 1 ) سورهء 19 آيهء 95