تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1171

مساهمون:

ص١١٧١
پدرش « جامع محمدى » را بنام محمد شاه پدر ناصر الدّين شاه نوشته ليكن « جامع ناصرى » بر آن مزيت دارد چه مشتمل بر تمام ابواب فقه ، و هم مشتمل بر احكام شرعيه سياسى مربوط بتدبير مدن از تكاليف رعايا با سلطان و تكاليف او با ايشان و تكاليف هر صنفى با اصناف ديگر ، كه ناصر الدّين شاه مىخواست آن را قانون رسمى در همه ايران قرار دهد و ارباب هوا و هوس چون آن مضر بمقاصد بىدينى خودشان بود نگذاشتند ، و آن نسخه در خزانه شاه ماند ؛ چنان كه يكى از دو پسر مؤلف براى من حكايت كرد ، انتهى . و به اين دو پسر در آخر عنوان اشاره خواهد شد . پنجم كتاب « رموز الاقوال » در رجال ، چنان كه در « الذريعة ، ج 10 » است . ششم كتاب « الدرر الايتام » كه نمونه‌ئى است در تفسير آيات أحكام و آن را از كتاب ديگر خود بنام « نثر الدرر الايتام » كه مبسوط و مفصل است استخراج فرموده . هفتم كتاب « غاية الآمال » در استعلام احوال رجال ، كه آن در چند جلد بزرگ و مانند شرحى است بر « منتهى المقال » و مشتمل بر تمام آن كتاب ، چه در هر ترجمه‌اى اول عين عبارات آن را بعنوان « اصل » مىنويسد سپس منقولات كتب ديگر را بعنوان « فصل » آن‌گاه تحقيقات خود را ، و تا آخر تراجم به همين نحو است ، انجام تأليف آن سنه 1302 ، و آنجا نوشته كه تأليفات خودش تا آن وقت هفتاد و يك كتاب و رساله بنظم و نثر است ، و برخى از آنها را بدون شماره از « غاية الآمال » نقل كرده كه ما آنها را بشماره‌ئى كه داريم مىآوريم غير از آنچه تاكنون نوشته‌ايم . هشتم كتاب « نثر الدرر الأيتام » . نهم كتاب « آينه جهان‌نما » . دهم كتاب « انيس الغرباء » . يازدهم كتاب « ايضاح التحرير » . دوازدهم كتاب « بحر الدرر » در نحو . سيزدهم كتاب « البرد اليمانى » در لغت . چهاردهم كتاب « بروج العروج » . پانزدهم كتاب « بروز الرموز » . شانزدهم كتاب « البروق اللامعة » . هفدهم كتاب « البنيان المرصوص » . هيجدهم كتاب « تجويد التنزيل » . نوزدهم كتاب « تحرير الاصول » .